
فلسفه مارکسیستی و نقد ادبیمجارستانی
گئورگ لوکاچ (۱۸۸۵–۱۹۷۱) فیلسوف مارکسیست، منتقد ادبی و زیباییشناس مجارستانی بود. او از بنیانگذاران مارکسیسم غربی بهشمار میرود و با نظریه شیءوارگی و آگاهی طبقاتی تأثیر عمیقی بر اندیشه مارکسیستی قرن بیستم گذاشت.
گئورگ لوکاچ در ۱۳ آوریل ۱۸۸۵ در بوداپست در خانوادهای ثروتمند یهودی به دنیا آمد. او در دانشگاههای بوداپست و برلین فلسفه خواند و در جوانی به محافل ادبی و فلسفی اروپا پیوست. پس از پیوستن به حزب کمونیست مجارستان در ۱۹۱۸، در جمهوری شورایی کوتاهمدت مجارستان سمت کمیسر فرهنگ را بر عهده گرفت و پس از سقوط آن به وین تبعید شد.
مهمترین اثر او «تاریخ و آگاهی طبقاتی» (۱۹۲۳) است که در آن نظریه شیءوارگی (reification) را بسط داد و بر نقش آگاهی طبقاتی پرولتاریا در فرآیند انقلابی تأکید کرد. این کتاب یکی از متون بنیادین مارکسیسم غربی محسوب میشود. لوکاچ همچنین آثار مهمی در زمینه زیباییشناسی و نقد ادبی نوشت و از رئالیسم ادبی در برابر مدرنیسم دفاع میکرد.
او پس از سالها تبعید و فعالیت در مسکو، پس از جنگ جهانی دوم به مجارستان بازگشت و تا پایان عمر در بوداپست زیست. اندیشه لوکاچ ترکیبی از هگلگرایی، مارکسیسم و تحلیل فرهنگی است و تأثیر گستردهای بر نسلهای بعدی فیلسوفان و منتقدان چپ گذاشته است.