
روانشناسی اخلاقی و اجتماعیآمریکایی
اخلاق پیوند میدهد و کور میکند. ما را در تیمهای ایدئولوژیک به هم میپیوندد که چنان با هم میجنگند که گویی سرنوشت جهان به پیروزی طرف ما وابسته است، و همزمان ما را از این واقعیت کور میکند که هر تیم از انسانهای خوبی تشکیل شده که حرف مهمی برای گفتن دارند.
جاناتان هایت روانشناس اجتماعی آمریکایی و استاد رهبری اخلاقی در مدرسه کسبوکار استرن دانشگاه نیویورک است. او به خاطر پژوهشهایش درباره پایههای شهودی اخلاق، نظریه بنیادهای اخلاقی و چگونگی شکلگیری اختلافات سیاسی و فرهنگی شهرت دارد. هایت نویسنده کتابهای پرفروشی مانند «ذهن درستکار» و «نسل مضطرب» است و چندین سخنرانی تأثیرگذار در تد ارائه کرده است.
جاناتان دیوید هایت در ۱۹ اکتبر ۱۹۶۳ در نیویورک به دنیا آمد و در خانوادهای یهودی سکولار در اسکاردزیل نیویورک بزرگ شد. او در ۱۹۸۵ مدرک کارشناسی فلسفه را از دانشگاه ییل گرفت و سپس دکترای روانشناسی اجتماعی را در ۱۹۹۲ از دانشگاه پنسیلوانیا دریافت کرد. پس از دورههای پژوهشی در دانشگاه شیکاگو و هند، از ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۱ در دپارتمان روانشناسی دانشگاه ویرجینیا تدریس کرد و سپس به مدرسه کسبوکار استرن دانشگاه نیویورک پیوست، جایی که اکنون کرسی توماس کولی در رهبری اخلاقی را در اختیار دارد.
هایت پژوهشهای خود را با مطالعه احساسات اخلاقی منفی مانند انزجار آغاز کرد و سپس به احساسات مثبتی چون تحسین و تعالی اخلاقی روی آورد. مهمترین دستاورد او نظریه بنیادهای اخلاقی است که نشان میدهد داوریهای اخلاقی انسانها بیش از استدلال عقلانی، بر پایههای شهودی و عاطفی استوارند و این بنیادها در فرهنگها و گرایشهای سیاسی متفاوت (پیشرو، محافظهکار و لیبرتارین) بهگونهای متفاوت وزن میگیرند. این دیدگاه در کتاب پرفروش «ذهن درستکار: چرا افراد خوب در سیاست و دین دچار تفرقه میشوند» (۲۰۱۲) بهتفصیل شرح داده شده است.
از دیگر آثار مهم او میتوان به «فرضیه شادی» (۲۰۰۶) اشاره کرد که حکمتهای باستانی را با یافتههای روانشناسی مدرن پیوند میزند، و «پرورش بیش از حد ذهن آمریکایی» (۲۰۱۸، با همکاری گرگ لوکیانوف) که به نقد فرهنگ ایمنیگرایی افراطی در دانشگاهها میپردازد. در کتاب «نسل مضطرب» (۲۰۲۴) او تأثیر شبکههای اجتماعی و تغییر الگوی کودکی را بر افزایش اضطراب و افسردگی نسل زد بررسی کرده است. هایت چهار سخنرانی تد ارائه کرده و بهعنوان یکی از متفکران تأثیرگذار جهانی شناخته میشود.
