جوزف هنریش

جوزف هنریش در سال ۱۹۶۸ زاده شد. او تحصیلات خود را در رشته مهندسی هوافضا در دانشگاه نوتردام آغاز کرد، اما به تدریج به انسان‌شناسی و زیست‌شناسی تکاملی روی آورد و دکترای خود را در انسان‌شناسی از دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس دریافت کرد. او پیش از پیوستن به دانشگاه هاروارد، جایی که ریاست گروه انسان‌شناسی تکاملی انسانی را برعهده دارد، در دانشگاه‌های اموری و بریتیش کلمبیا تدریس کرده است.

هنریش یکی از معماران اصلی نظریه «هم‌تکاملی ژن-فرهنگ» (gene-culture coevolution) است که نشان می‌دهد یادگیری فرهنگی تجمعی نه صرفاً محصول جانبی تکامل زیستی، بلکه نیرویی مستقل و قدرتمند در شکل‌دهی به تکامل انسان بوده است؛ به گونه‌ای که فرهنگ و ژن‌ها در تعاملی متقابل بر یکدیگر فشار انتخابی وارد کرده‌اند. او این ایده را به‌ویژه در کتاب «راز موفقیت ما» (The Secret of Our Success, 2015) بسط داد و استدلال کرد که برتری شناختی انسان کمتر محصول هوش فردی و بیشتر ثمره ظرفیت جمعی برای انباشت و انتقال دانش فرهنگی میان نسل‌هاست.

هنریش همچنین در دهه ۲۰۰۰ در پروژه‌ای بین‌المللی و میان‌فرهنگی با استفاده از بازی‌های اقتصاد رفتاری مانند «بازی اولتیماتوم» در جوامع کوچک‌مقیاس سراسر جهان، نشان داد که مفروضات رایج درباره خودخواهی و عقلانیت اقتصادی انسان، که عمدتاً بر پایه مطالعه جوامع صنعتی غربی شکل گرفته بود، به‌شدت وابسته به فرهنگ است. این خط پژوهشی سرانجام به کتاب پرمناقشه او «عجیب‌ترین‌ها در جهان» (The WEIRDest People in the World, 2020) انجامید که در آن استدلال کرد جوامع غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک (که هنریش آن‌ها را با سرواژه WEIRD می‌نامد) از نظر روان‌شناختی نمونه‌ای بسیار غیرمعمول از انسان‌ها هستند، و ریشه این تفاوت را در تحولات نهادی کلیسای کاتولیک قرون وسطا و تأثیر آن بر ساختار خانواده جست‌وجو کرد.

آثار هنریش تأثیر گسترده‌ای بر انسان‌شناسی، روان‌شناسی تطبیقی، و اقتصاد رفتاری گذاشته و او را به یکی از بانفوذترین صداهای معاصر در تبیین علمی خاستگاه فرهنگ و شناخت انسانی بدل کرده است.