
«تا زمانی که خلقتهای شگفتانگیز و متنوع طبیعت را مشاهده میکنیم، نمیتوانیم در برابر این نتیجهگیری مقاومت کنیم که هر یک از آنها به شکلی از طریق انتخاب طبیعی پدید آمدهاند.»
چارلز داروین زیستشناس و طبیعتپژوه انگلیسی و بنیانگذار نظریه علمی تکامل از طریق انتخاب طبیعی بود. کتاب مشهور او «خاستگاه انواع» در سال ۱۸۵۹، دیدگاه علمی درباره تنوع زیستی و تاریخ حیات بر زمین را دگرگون کرد.
چارلز رابرت داروین در ۱۲ فوریه ۱۸۰۹ در شروزبری انگلستان به دنیا آمد. او در خانوادهای علاقهمند به علوم و طبیعت رشد کرد و پس از تحصیل پزشکی در دانشگاه ادینبرو و سپس الهیات طبیعی در دانشگاه کمبریج، به مطالعه تاریخ طبیعی پرداخت. سفر پنجساله او با کشتی اچاماس بیگل (۱۸۳۱ تا ۱۸۳۶) نقش مهمی در شکلگیری اندیشههای علمی او داشت؛ او در این سفر نمونههای فراوانی از گیاهان، جانوران و سنگها جمعآوری کرد و درباره پراکندگی جانداران و سازگاری آنها به مطالعه پرداخت.
مهمترین دستاورد داروین ارائه نظریه تکامل زیستی از طریق انتخاب طبیعی بود. بر اساس این نظریه، ویژگیهای وراثتی موجودات زنده در طول نسلها تغییر میکنند و صفاتی که موجب سازگاری بیشتر با محیط میشوند، احتمال بیشتری برای انتقال به نسلهای بعدی دارند. این دیدگاه توضیحی علمی برای تنوع گسترده حیات ارائه کرد و تأثیر عمیقی بر زیستشناسی، انسانشناسی و فلسفه علم گذاشت.
مهمترین اثر داروین کتاب «خاستگاه انواع از طریق انتخاب طبیعی» (On the Origin of Species) است که در سال ۱۸۵۹ منتشر شد. او در کتابهای بعدی خود، از جمله «تبار انسان و انتخاب جنسی» (۱۸۷۱)، نظریه انتخاب طبیعی را در توضیح منشأ انسان و نقش انتخاب جنسی گسترش داد.
اندیشههای داروین یکی از نقاط عطف تاریخ علم به شمار میآید. نظریه او نهتنها بنیان زیستشناسی تکاملی مدرن را شکل داد، بلکه بحثهای گستردهای درباره جایگاه انسان در طبیعت، رابطه علم و دین، و چگونگی فهم تاریخ حیات برانگیخت.