
زیستشناسی تکاملیبریتانیاییزادهی ۱۹۴۱
«ما قرار نیست ابدیت را در بیخبری سپری کنیم، بلکه شانس این را یافتهایم که چشم باز کنیم و در پرتوی روشن واقعیت، دنیای شگفتانگیز پیرامونمان را ببینیم پیش از آنکه دوباره چشمانمان را ببندیم.»
ریچارد داوکینز (متولد ۱۹۴۱) زیستشناس تکاملی، نویسنده و استاد سابق دانشگاه آکسفورد است که برای تبیین ژنمحور تکامل و نقد صریح دین شهرت جهانی دارد. او با معرفی مفهوم «میم» در کتاب *ژن خودخواه* و نگارش اثر پر سر و صدای *پندار خدا*، نقش پررنگی در ترویج علم و جنبش الحاد جدید ایفا کرده است.
ریچارد داوکینز در سال ۱۹۴۱ در نایروبی، کنیا به دنیا آمد و در هشتسالگی همراه خانواده به بریتانیا بازگشت. او در دانشگاه آکسفورد در رشته زیستشناسی تحصیل کرد و تحت نظر نیکولاس تینبرگن، برنده جایزه نوبل و از بنیانگذاران رفتارشناسی جانوری، مدرک دکترای خود را دریافت نمود. او پس از مدتی تدریس در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، مجدداً به آکسفورد بازگشت و سالها کرسی فهم عمومی علم را در این دانشگاه بر عهده داشت.
شهرت داوکینز با انتشار کتاب *ژن خودخواه* (۱۹۷۶) آغاز شد؛ اثری که دیدگاهی ژنمحور از تکامل را مطرح کرد و استدلال نمود که انتخاب طبیعی در سطح ژنها عمل میکند، نه در سطح ارگانیسمها یا گونهها. او در این کتاب همچنین مفهوم «میم» (Meme) را بهعنوان واحد انتقال فرهنگی انسانی معرفی کرد که به یکی از مفاهیم کلیدی در مطالعات فرهنگی معاصر تبدیل شد. وی در اثر مهم دیگرش، *ساعتساز نابینا* (۱۹۸۶)، نقد شدیدی بر برهان نظم در اثبات وجود خدا وارد کرد و توضیح داد چگونه فرایند انتخاب طبیعیِ بدون هدف میتواند پیچیدگیهای حیات را شکل دهد.
داوکینز در سال ۲۰۰۶ کتاب *پندار خدا* را منتشر کرد که با فروش میلیونی در سراسر جهان به یکی از اثرگذارترین کتب معاصر در نقد دین تبدیل شد و او را در کنار چهرههایی چون کریستوفر هیچنز، سام هریس و دانیل دنت، به عنوان یکی از «چهار سوارکار الحاد جدید» تثبیت کرد. وی علاوه بر فعالیتهای پژوهشی و نگارش کتابهای عمومی علم، با تأسیس بنیاد ریچارد داوکینز برای علم و عقلانیت، بر آموزش تفکر انتقادی، ترویج عقلانیت و مقابله با خرافات تمرکز دارد.