
باستانشناسی پارینهسنگی و دیرینهانسانشناسیایرانیزادهی ۱۹۷۳
حامد وحدتینسب (زاده ۱۳۵۲ در تهران) باستانشناس و دیرینهانسانشناس ایرانی و استاد تمام گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس است. او دکترای خود را در انسانشناسیِ پیشازتاریخ از دانشگاه ایالتی آریزونا با تمرکز بر ریختشناسی چهرهی نئاندرتالها گرفته و از چهرههای شناختهشده در پژوهش میدانی پارینهسنگی ایران و ترویج علمی مباحث تکامل انسان در میان مخاطب فارسیزبان است.
حامد وحدتینسب در سال ۱۳۵۲ در تهران به دنیا آمد. تحصیلات خود را در رشتهی زیستشناسیِ جانوری در دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد گذراند و سپس با دریافت بورسیهی کاترین رینولدز از مؤسسهی منشأ انسان، راهی دانشگاه ایالتی آریزونا شد. در آنجا کارشناسی ارشد باستانشناسی پارینهسنگی را در سال ۱۳۸۰ به پایان رساند و در سال ۲۰۰۶ با راهنمایی دونالد جوهانسون و جفری کلارک، دکترای انسانشناسیِ پیشازتاریخ خود را با موضوع ریختشناسیِ چهرهی انسان نئاندرتال دریافت کرد.
پس از دکترا، وحدتینسب دو دورهی پسادکتری را پشت سر گذاشت: نخست در دانشگاه آلبرتای کانادا در چارچوب پروژهی باستانشناسی بایکال با تمرکز بر تحلیل دیانای باستانی، و سپس در دانشگاه آکسفورد در حوزهی زیستباستانشناسی. این تجربههای پژوهشی، بنیان رویکرد میانرشتهایِ او را در پیوند زیستشناسیِ تکاملی، ژنتیک و باستانشناسی شکل داد.
از سال ۱۳۸۷ (۲۰۰۸) وحدتینسب عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس بوده و اکنون استاد تمام این گروه است. او از سال ۲۰۰۹ هدایت پروژهی بررسی پارینهسنگیِ کویر مرکزی ایران (PSICDP) را برعهده داشته که به شناسایی غارها و پناهگاههای صخرهایِ دارای بقایای پارینهسنگی در دامنههای جنوبی البرز و حاشیهی دشت کویر، از جمله محوطهی میرک در سمنان، انجامیده است. پژوهشهای او همچنین به فناوری ساخت ابزارهای سنگی، تقارن نیزههای پارینهسنگی میانی، زمینباستانشناسی، و مطالعهی مومیاییهای نمکیِ چهرآباد زنجان راه یافته و در نشریات معتبر داخلی و بینالمللی منتشر شده است. وی ریاست انجمن علمی باستانشناسی ایران را نیز برعهده داشته است.
وحدتینسب افزون بر فعالیت پژوهشی، با نگارش کتابهایی چون «پیدایش انسان»، «انسان نئاندرتال»، «جالبترین مسئله»، «زن و جنسیت در پیشازتاریخ» و «استخوانشناسی انسانی» کوشیده دانش دیرینهانسانشناسی و تکامل انسان را برای مخاطب عمومیِ فارسیزبان قابلفهم کند؛ کاری که او را به یکی از شناختهشدهترین مروجان علمیِ این حوزه در ایران بدل کرده است.