محمد اسفندیاری

محمد اسفندیاری در سال ۱۳۳۸ در تهران زاده شد. او علوم حوزوی را در تهران و قم فراگرفت و از استادانی چون یحیی نوری، عبدالله جوادی آملی، استادی، گرامی قمی، وجدانی فخر و محمدرضا حکیمی بهره برد. او خود را اسلام‌پژوه، تاریخ‌نگار و کتاب‌شناس می‌شناساند و سرپرستی دانشنامهٔ «موسوعة الإمامة فی نصوص أهل السنة» را بر عهده دارد.

در کارنامهٔ او چند بار از او تجلیل شده است: در سال ۱۳۷۶ به‌عنوان مؤلف و ویراستار نمونه، در ۱۳۸۳ به‌عنوان کتاب‌شناس نمونه، در ۱۳۸۴ به‌عنوان حامی نسخه‌های خطی و در ۱۳۸۶ به‌عنوان پیشکسوت حوزهٔ نقد برگزیده شد.

آثار او دو محور اصلی دارد. محور نخست، کتاب‌شناسی و زندگی‌نامه‌نگاری فکری است: «پیک آفتاب» (پژوهشی در کارنامه و اندیشه‌نامهٔ آیت‌الله سید محمود طالقانی، شامل زندگی‌نامه و فهرست آثار، چاپ نخست ۱۳۹۳)، «راه خورشیدی» دربارهٔ زندگی و اندیشهٔ محمدرضا حکیمی، «شعلهٔ بی‌قرار» دربارهٔ علی شریعتی و «کتاب‌شناسی توصیفی دکتر علی شریعتی». محور دوم، تاریخ و آسیب‌شناسی دینی است، از جمله «کتاب‌شناسی تاریخی امام حسین»، «حقیقت عاشورا» (نشر نی)، «عاشوراشناسی»، «آسیب‌شناسی دینی» و «همه ما برادریم: سیمای انسانی و اخلاقی اسلام».

در این آثار، نگاه نقادانه به روایت‌های تاریخی، به‌ویژه تحریفات عاشورا، و مستندسازی دقیق منابع و آثار اندیشمندان معاصر ایرانی جایگاه برجسته‌ای دارد.