صدیقه وسمقی

صدیقه وسمقی، زادهٔ اسفند ۱۳۴۰، شاعر، نویسنده، مترجم، اسلام‌پژوه، حقوق‌دان و از چهره‌های نواندیشی دینی در ایران است. او دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی دارد و سال‌ها در دانشگاه تهران در حوزه فقه اسلامی تدریس کرده است. وسمقی از معدود زنانی است که از درون سنت فقهی و دانشگاهی، به نقد برخی برداشت‌های رایج از شریعت، به‌ویژه در حوزه حقوق زنان، پوشش، آزادی و کرامت انسانی پرداخته است.

او تحصیلات دینی خود را در مدرسه عالی شهید مطهری آغاز کرد و سپس در دانشگاه تهران تا مقطع دکتری ادامه داد. افزون بر تدریس دانشگاهی، در مطبوعات و رسانه‌های فارسی‌زبان نیز درباره مسائل فقهی، اجتماعی و حقوقی نوشته است. حضور سیاسی و اجتماعی او، از جمله عضویت در نخستین دوره شورای شهر تهران، بخشی از زندگی عمومی اوست؛ اما اهمیت اصلی او در این فهرست، نقش فکری و دینی‌اش در بازخوانی شریعت و دفاع از حقوق زنان است.

محور کار وسمقی را می‌توان «نقد فقه سنتی از درون سنت دینی» دانست. او با تکیه بر دانش فقهی و حقوقی، در مسائلی مانند حجاب، حقوق زنان، آزادی مذهب، نسبت شریعت و قانون، و جایگاه انسان در فهم دین دیدگاه‌هایی انتقادی مطرح کرده است.

در نوشته‌هایش، شریعت امری ثابت و بی‌نیاز از بازخوانی تلقی نمی‌شود؛ بلکه فهم دینی را تاریخی، انسانی و نیازمند بازاندیشی می‌داند. از همین‌رو، آثار او در کنار نواندیشان دینی‌ای قرار می‌گیرد که می‌کوشند میان ایمان، عقلانیت، عدالت و حقوق بشر نسبت تازه‌ای برقرار کنند.

وسمقی افزون بر فقه و حقوق، شاعر نیز هست. دفترهای شعر او نشان می‌دهد که زبان او فقط زبان استدلال فقهی و حقوقی نیست؛ بلکه تجربه رنج، امید، اعتراض، ایمان و آزادی را در قالب شعر نیز بیان کرده است. این ترکیبِ شعر و فقه، به کارنامه او رنگی متفاوت داده است.