ویلفردو پارتو

ویلفردو پارتو (Vilfredo Pareto) در سال ۱۸۴۸ در پاریس از خانواده‌ای ایتالیایی زاده شد و بعدها به ایتالیا رفت. او در رشته مهندسی تحصیل کرد و مدتی در صنعت راه‌آهن فعالیت داشت، اما به‌تدریج به اقتصاد سیاسی و تحلیل مسائل اجتماعی علاقه‌مند شد. پارتو در دانشگاه لوزان سوئیس به تدریس اقتصاد پرداخت و پس از لئون والراس، از چهره‌های مهم مکتب اقتصاد ریاضی لوزان شد.

پارتو در حوزه اقتصاد با پژوهش درباره توزیع ثروت و درآمد شناخته شد. او نشان داد که در بسیاری از جوامع، توزیع درآمد الگویی نامتقارن دارد؛ این یافته بعدها به «قانون پارتو» یا «اصل ۸۰/۲۰» شهرت یافت، هرچند کاربردهای گسترده امروزی این اصل فراتر از صورت‌بندی اولیه اوست. از آثار مهم اقتصادی او می‌توان به «دوره اقتصاد سیاسی» (۱۸۹۶–۱۸۹۷) اشاره کرد.

در سال‌های بعد، پارتو توجه خود را بیشتر به جامعه‌شناسی معطوف کرد. اثر مهم او «رساله‌ای درباره جامعه‌شناسی عمومی» (۱۹۱۶) نظریه‌ای درباره ساختار جامعه، نقش نخبگان و دگرگونی‌های تاریخی ارائه می‌کند. او معتقد بود جوامع همواره تحت تأثیر گروه‌های نخبه قرار دارند و تاریخ سیاسی را می‌توان تا حدی به‌عنوان فرایند ظهور، تثبیت و جایگزینی نخبگان تحلیل کرد.

اندیشه‌های پارتو در شکل‌گیری جامعه‌شناسی سیاسی مدرن، نظریه نخبگان و مطالعات سازمانی تأثیرگذار بوده است. با این حال، برخی جنبه‌های نظریه‌های او، به‌ویژه درباره رفتار انسانی و نقش نخبگان، همواره موضوع بحث و نقد میان جامعه‌شناسان و نظریه‌پردازان سیاسی بوده است.