درس‌گفتار فلسفه فارابی از محسن کدیور

صوت درس‌گفتار فلسفه فارابی از دکتر محسن کدیور

.

---

.

صوت درس‌گفتار فلسفه فارابی از محسن کدیور

.

---

.

فلسفه فارابی (مقدمه)

فلسفه فارابی 1، جلسه اول، 1 مهر 1386

• اهمیت فارابی در تکوین فلسفه در دوران اسلامی

• طبقه بندی علوم از دیدگاه فارابی در کتاب احصاء العلوم

• علوم ادبی، منطق، علوم ریاضی، علوم طبیعی و الهی

• بازگشت به فارابی راه احیای دوباره فلسفه در جهان اسلام

.

---

.

فارابی مؤسس علم مدنی

فلسفه فارابی 1، جلسه دوم، 8 مهر 1386

• فصل پنجم احصاء العلوم و نگاه عمیق فارابی به علم مدنی، فقه و کلام

• فلسفه اخلاق جزء اول علم مدنی

• فلسفه سیاسی جزء دوم علم مدنی

• اجتهاد در حوزه اعتقادات جزء اول علم فقه

• اجتهاد در احکام عملی جزء دوم علم فقه

• فارابی علم فقه را منحصر در فروع شرعی نمی داند

.

---

.

اصناف پنجگانه متکلمان از نگاه فارابی

فلسفه فارابی 1، جلسه سوم، 15 مهر 1386

• تحلیل انتقادی علم کلام در فصل پنجم احصاء العلوم فارابی

• علم کلام علم دفاعی نه اجتهادی

• اصناف پنجگانه متکلمان

• دین امر فراعقلی؟

• در تعارض عقل و وحی چه باید کرد؟

• دفاع از دین به هر قیمت؟

.

---

.

شرح کتاب المله فارابی

فلسفه فارابی 1، جلسه چهارم، 22 مهر 1386

• ملت (دین) از دیدگاه فارابی

• نسبت دین و رئیس اول

• نسبت بخش نظری دین و رئیس اول

• نسبت بخش شرایع دین با حکمت عملی

• مقایسه روش دین (جدل و خطابه) با روش فلسفه (برهان)

.

---

.

جایگاه علم فقه در فقدان ائمه ابرار

فلسفه فارابی 1، جلسه پنجم، 29 مهر 1386

• رئیس اول و وضع احکام

• عوامل عدم وضع بسیاری از احکام اول در وضع و تغییر احکام

• جایگاه علم فقه در فقدان ائمه ابرار

• شرایط فقیه در آراء و اعمال

• تأخر علم فقه از فلسفه نظری و علم مدنی

.

---

.

سیاست فاضله و سیاست جاهله

فلسفه فارابی 1، جلسه ششم، 6 آبان 1386

• علم مدنی در جستجوی سعادت حقیقی • اخلاق در مدرنیته

• ویژگی افعل و اخلاق فاضله

• شناخت سیاست جاهله

• جزء غریب مدینه

• ریاست سنت (ریاست تابع اولی)

• “تعقل” مهم ترین ویژگی ریاست فاضله

.

---

.

جایگاه تعقل ، فلسفه و وحی در اداره مدینه

فلسفه فارابی 1، جلسه هفتم، 13 آبان 1386

• آسیب شناسی مدینه فاضله

• میزان نیاز رئیس اول و رؤسای سنت به فلسفه نظری، علم مدنی و تعقل

• “تعقل” مهمترین شرط هر ریاستی

• مقایسه مراتب افراد در مدینه

• مقایسه رئیس اول و خداوند

• روح الامین مدبر رئیس اول مدینه فاضله

• تدبیر مدینه از سوی رئیس اول با اتکا به وحی الهی

• نقش رئیس اول در حفظ فضائل مدیده فاضله

.

---

.

شرح کتاب التنبیه علی سبیل السعاده فارابی

فلسفه فارابی 1، جلسه هشتم، 20 آبان 1386

• فارابی و فلسفه اخلاق

• شناخت سعادت، کمال و خیر

• احوال سه گانه انسان از حیث تعقل مدح و ذم (افعال بدنی، عوارض نفسانی، تمیز ذهنی)

• دوگانه های ارزیابی: جمیل و قبیح، شایست و ناشایست، درست و نادرست

• شرایط سه گانه سعادت و شقاوت در حالات سه گانه انسان

• توانایی انسان در اختیار جمیل، شایست و درست

• دو رکن فضیلت انسانی: خلق جمیل و قوت ذهن

.

---

.

تأثیر اخلاق نیکو ماخوس ارسطو در آراء اخلاقی فارابی

فلسفه فارابی 1، جلسه نهم، 27 آبان 1386

• اکتساب ملکه اخلاق جمیله

• تأثیر سیاست در عادات اخلاقی

• معیار سنجش افعال

• نظریه اعتدال اخلاقی

• شناهت افراط، تفریط و اعتدال اخلاقی

.

---

.

از لذات زود گذر تا لذات پایدار

فلسفه فارابی 1، جلسه دهم، 4 آذر 1386

• کیفیت وصول به به فضائل واسط اخلاقی

• مقایسه طب و اخلاق

• تحذیر از اشباه فضائل واسط

• اقسام لذت (محسوس و مفهوم)

• اقسام لذت (عاجله و عاقبه)

• اصناف چهارگانه مردم از حیث توان فکری و قوت اراده

• آثار لذات بر اصناف چهارگانۀ مردم

.

---

.

اقسام معارف و صنایع و فلسفه ها

فلسفه فارابی 1، جلسه یازدهم، 11 آذر 1386

• در تحقیق رکن دوم فضیلت: قوت ذهن

• اقسام معرف بشری

• اقسام سه گانه صنایع انسانی

• اقسام سه گانه مقاصد انسانی: لذیذ، نافع و جمیل

• تقسیم صنایع انسانی از حیث مقصود

• فلسفه و صنایع جمیل

• اقسام فلسفه

• اقسام سه کانه فلسفه نظریه

• اقسام دوگانه فلسفه مدنیه

.

---

.

در فضیلت منطق

فلسفه فارابی 1، جلسه دوازدهم، 12 آذر 1386

• صناعت منطق

• غایات منطق

• عقل و نطق

• مقایسه منطق و نحو

• اوایل متعارفه

• امکان عدم آگاهی از علوم غریزی

• تفاوت مبحث الفاظ منطق با علم نحو

• تقدم منطق

.

---

.

تحلیل کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی

فلسفه فارابی 1، جلسه سیزدهم، 25 آذر 1386

تحلیل کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی (بخش اول)

• فضایل چهارگانه لازم برای دستیابی به سعادت واقعی

• فضایل نظری

• علوم اولی و علوم استنباطی

• درجات و مناهج علوم استنباطی

• نیاز به علوم اولی

.

---

.

لوازم انطباق مبادی تعلیم ومبادی وجود

فلسفه فارابی 1، جلسه چهاردهم، 2 دی 1386

بخش دوم تحلیل کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی

• مبادی تعلیم

• مبادی وجود

• براهین لمّی و انّی

• اقسام مبادی وجود

• ترتیب علم به مبادی

• لوازم انطباق و عدم انطباق مبادی تعلیم و مبادی وجود

• علوم ریاضی و اقسام آن

• نسبت مبادی تعلیم و مبادی وجود در علوم ریاضی

.

---

.

علم النفس واسطه بین طبیعیات و مابعدالطبیعه

فلسفه فارابی 1، جلسه پانزدهم، 9 دی 1386

بخش سوم تحلیل کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی

• علوم طبیعی

• اقسام موجودات طبیعت

• نسبت مبادی تعلیم و مبادی وجود در علوم طبیعی

• “علم النفس” واسطه بین علوم طبیعی و مابعدالطبیعه

• عدم کفایت مبادی طبیعی در کمال انسان

• نیاز به مبادی عقلیه

• مدنی الطبع بودن انسان

• مابعدالطبیعه

• مبدء المبادی و مبادی الهیه

• لوازم نظر الهی در هستی

.

---

.

از علم مدنی تا فضائل فکری

فلسفه فارابی 1، جلسه شانزدهم، 16 دي 1386

شرح کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی (بخش چهارم)

• علم انسانی و سوالات اصلی آن

• علم مدنی و فطرت آدمیان

• تناظر اجتماع مدنی و نظام عالم

• رابطه معقول و موجوداحوال و اعراض خارجی امور معقول

• معقولات طبیعی و معقولات ارادی

• میزان قانون مندی احوال و اعراض خارجی معقولات ارادی با تغییر زمان و مکان و امت

• قوه فکریه

• غایت مداری امور فکریه

• ویژگی های فضایل فکریه

• ارتباط فظیلت فکری مدنی و نوامیس

• اقسام فضائل فکریه

• فضایل فکریه سخصی و مشورتی

• نسبت فضائل فکری و فضائل خُلقی

• مراتب آنواع فضائل فکریه

.

---

.

دو شیوه تعلیم و تأدیب امت

فلسفه فارابی 1، جلسه هفدهم، 23 دي 1386

شرح کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی (بخش پنجم)

• در جستجوی فضیلت رئیسه

• مراتب فضائل انسانی

• بالطبع بودن فضائل

• تعلیم و تأدیب، دو طریق تحصیل فضیلت برای مستعدان

• تعلیم علوم نظری به ملوک و ائمه

• جایگاه تخیل و اقناع در تعلیم علوم نظری

• اقناع و اکراه، دو شیوه تعلیم فضائل عملیه

• تأدیب با رضایت، تأدیب با کراهت

• ملک به منزله معلم و مودب امت

• حسن تدبیر ملک و استفاده از طریق اقناعی مشورتی

• چهار علم لازم در طریق سعادت امت

.

---

.

تفاوت فلسفه و دین و وحدت فیلسوف و پیامبر و امام و ملک

فلسفه فارابی 1، جلسه هجدهم، 30 دي 1386

شرح کتاب ”تحصیل السعاده” فارابی (بخش ششم)

• تصور تعقلی و تصدیق برهانی دو رکن فلسفه

• تقسیم امت و اهل مدن به خاصه و عامه با دو اصطلاح

• فلسفه علم خواص و اتکاء بر تصور تخیلی و تصدیق اقناعی در عوام

• سیر تاریخی فلسفه از کلدانیان به مصر، یونان، سزیانیان و عرب

• اسامی و معانی حکمت و فلسفه

• انواع تصور و تصدیق

• وحدت فلسفه و مله (دین) در موضوع و غایت و تفاوت در روش

• تصور تخیلی و تصدیق اقناعی، دو رکن مله (دین)

• تقدم زمانی فلسفه بر مله (دین)

• وحدت فیلسوف، واضع نوامیس (پیامبر)، امام و ملک

• فارابی در طریق مزج حکیم حاکمی افلاطون، نبوت اسلامی و امامت شیعی

• شرائط فیلسوف حقیقی

• ویژگی های فلسفه بتراء، فلسفه زور، فلسفه بهرج، فلسفه باطل

• ملک یا امام به ماهیتش ملک و امام است، نه به اقبال و ادبار مردم

• وحدت غرض افلاطون و ارسطو در فلسفه

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه، فصول ۱ تا ۱۲ (بخش اول)

فلسفه فارابی (2)، جلسه اول، 27 بهمن 1386

سلامت و بیماری نفس و بدن

فضایل و رذائل

عوامل بازگشت مدینه و بدن به اعتدال

مقایسه ملک و طبیب در اهداف

ابعاد معرفتی معالج نفوس

ماده و صورت اجسام طبیعی و صناعی

قوای نفس و اقسام قوه ناطقه

فضایل نطقیه و خُلقیه

روش تحصیل فضایل و رذائل

اکتسابی بودن فضیلت و رذیلت

میزان آمادگی نفوس برای فضایل و صنایع

انسان الهی و انسان سبعی

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه، فصول ۱۳ تا ۲۰ (بخش دوم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه دوم، 4 اسفند 1386

۱٫ اقسام سه گانه اخلاق از حیث تغییر و زوال

۲٫ تفاوت صاحب نفس فاضله با ضابط النفس

۳٫ تفاوت ملک و انسان مدنی از حیث ضابط نفس یا صاحب نفس فاضل بودن

۴٫ سه طریق زدودن شر از مدینه

۵٫ امکان سنجی افعال خلاف فطرت و خلاف عادت

۶٫ هر فضیلت واسطه بین دو رذیلت

۷٫ چگونگی یافتن حد وسط در اخلاق و افعال

۸٫ اضافی بودن حد وسط در افعال

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه، فصول ۲۱ تا ۳۰ (بخش سوم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه سوم، 11 اسفند 1386

۱٫ شناسائی حد وسط اخلاق و افعال در علم مدنی توسط ملک

۲٫ مراد از مدینه و منزل نزد قدما

۳٫ رابطه مسکن و اخلاق

۴٫ اجزاء چهارگانه منزل و جایگاه رب منزل

۵٫ مقایسه مدینه و منزل با بدن انسان در تعاون به سوی غرض واحد

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه، فصول ۲۹ تا ۳۷ (بخش چهارم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه چهارم، 18 اسفند 1386

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه، از ابتدای فصل ۳۸ (بخش پنجم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه پنجم، 17 فروردین 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش ششم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه ششم، 24 فروردین 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش هفتم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه هفتم، 31 فروردین 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش هشتم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه هشتم، 7 اردیبهشت 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش نهم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه نهم، 14 اردیبهشت 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش دهم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه دهم، 21 اردیبهشت 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش یازدهم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه یازدهم، 28 اردیبهشت 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش دوازدهم)

فلسفه فارابی (2)، جلسه دوازدهم، 4 خرداد 1387

.

---

.

شرح کتاب فصول منتزعه (بخش سیزدهم، بخش پایانی)

فلسفه فارابی (2)، جلسه سیزدهم، 11 خرداد 1387

.

---

.

درس‌گفتار فلسفه فارابی از محسن کدیور

منبع: سایت دکتر محسن کدیور

.

---

.