اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
التاريخ
تورج دریایی: العرب لم يكونوا حفاة!
يصف تورج دريايي رواية سقوط الساسانيين بأنها غير دقيقة ويردّ جذورها إلى المنظورات الشيوعية والقومية. وهو يرى أن جيش العرب لم يكن حفاة، وأن إرث الساسانيين يتمثل في تشكّل الهوية الإيرانية وفكرة إيرانشهر.
عندما يُذكر الساسانيون، لعل أول ما يخطر ببال الإيراني هو هزيمة هذه السلالة الملكية أمام جيش العرب.
تلك الهزيمة هي التي أدت إلى سيطرة العرب المسلمين الطويلة على إيران وإلى إحداث تحولات ثقافية عميقة في المجتمع الإيراني.
بخصوص سقوط الساسانيين، طُرحت دائماً نظرية مفادها أن الساسانيين لم يحظوا بدعم شعبي بسبب ظلمهم، وعند هجوم العرب، فتح الناس الأبواب للعرب هرباً من قبضتهم.
لكن باحثاً في العهد الساساني يقول إن هذه النظرة ليست دقيقة، بل ويصفها بأنها غير منصفة.
تورج دریایی، أستاذ الدراسات الإيرانية في جامعة كاليفورنيا في إرفاين، ومؤلف كتاب "إيران الساسانية: صعود وسقوط إمبراطورية" باللغة الإنجليزية، يقول إن إرث الساسانيين لإيران أكبر بكثير من الهزيمة أمام العرب.
وصل الساسانيون إلى السلطة في إيران في القرن الثالث الميلادي، وهُزموا في منتصف القرن السابع في هجوم جيش العرب، لتُطوى بذلك بساط آخر حكومة ملكية قبل الإسلام في إيران.
وهو موضوع لا يزال، بعد 1350 عاماً، وربما الآن تحت تأثير إعادة قيام حكومة إسلامية في إيران بشكل بارز، يلقي بظلاله على الذهن الإيراني.
يقول السيد دریایی إن النظرة التي تعتبر الساسانيين مذنبين بسبب الهزيمة تشكلت في إيران تحت تأثير عاملين.
ويشير إلى أن أغلب الكتب التي نُشرت في القرن العشرين حول هزيمة الساسانيين أمام العرب كانت تحت تأثير النظرة الشيوعية.
ويقول هو نفسه، الذي اهتم بهذا الجزء من تاريخ إيران بسبب انهيار الساسانيين: "معظم الكتب التي كانت تُترجم من الروسية إلى الفارسية، مثلاً أعمال المرحوم كريم كشاورز الذي كان ينقل أعمال كولشنيكوف وغيره إلى الفارسية، أوجدت لدينا هذه النظرة الطبقية، كمثال أن الناس فتحوا الأبواب لأن الموابذة كانوا يضغطون عليهم، فانهارت الحكومة الساسانية أمام العرب."
من ناحية أخرى، وفقاً له، مع شيوع النزعة القومية في إيران في العهد البهلوي، وتصاعد النظرة القائلة بأن الإيرانيين كانوا قوة عظمى مهمة في الماضي، تعززت هذه النظرة التي كانت مصحوبة بمشاعر معادية للعرب - ووصف العرب بالحفاة.
يقول عن سقوط الساسانيين: "نعم، لقد دُمرت هذه الإمبراطورية ونُهبت، لكن جيش العرب لم يكن حافي القدمين إلى هذا الحد. هناك دراسات أُجريت الآن تُظهر مدى قوة وصلابة هذا الجيش العربي، الذي لم يهزم الإيرانيين فحسب، بل هزم الروم والأتراك والصينيين أيضاً. لذلك لا ينبغي أن تكون لدينا هذه النظرة غير العادلة تجاه الساسانيين."
إيرانشهر وخداينامه
كتاب السيد دریایی الجديد، "إيران الساسانية"، فاز مؤخراً بجائزة أفضل عمل بحثي عن الشرق الأوسط من الجمعية البريطانية لدراسات الشرق الأوسط. كان قد نشر سابقاً كتاب "سقوط الساسانيين" في إيران، وألف عدة كتب أخرى حول الموضوع نفسه.
يقول تورج دریایی إن إرث الساسانيين وأهميتهم للحضارة الإيرانية يتجاوزان بكثير الهزيمة أمام العرب.
الإرث المهم الذي تركه الساسانيون لإيران، وفقاً له، هو تشكل مفهوم إيران كثقافة وأمة:
"هذا الاعتقاد وهذه النظرة الإيرانشهرية أو المنشأ الإيرانشهري أو الإيراني نشأ من العصر الساساني... الساسانيون هم أول سلالة في إيران تؤسس فكرة إيرانشهر كفكرة سياسية وهوية ثقافية للإيرانيين. أهم إرث للساسانيين هو أننا نعيش الآن منذ 1800 عام مع هذه الفكرة. نحن مدينون بظهور هذه الفكرة للساسانيين."
أحد العناصر المهمة في تشكل هذا المفهوم هو ظهور خداينامه في زمن الساسانيين. هذا هو الكتاب نفسه الذي نشأ منه الشاهنامه.
يقول السيد دريايي: "ومن الأهمية الأخرى للساسانيين أنه في زمن كسرى أنوشيروان، وفي القرن الثالث الميلادي ذاته، تم تدوين التاريخ الوطني لإيران تحت اسم 'خداي نامه'. وهو تاريخ وذكرى للماضي، لما كان عليه الإيرانيون، ومن أين أتوا، وكيف بدأ العالم، حتى زمن انهيار الإمبراطورية الساسانية."
كان 'خداي نامه' مكتوباً في الأصل باللغة البهلوية التي اندثرت، لكن الإيرانيين ترجموه في أوائل العصر الإسلامي.
السلطة المركزية والقانون
يقول السيد دريايي: "أي أن الساسانيين لم يكتفوا بخلق كيان يُدعى إيرانشهر، وابتكار أفكار ثقافية للإيرانيين، بل أوجدوا أيضاً تاريخاً للإيرانيين."
"في الواقع، إن تاريخنا التقليدي الذي يتجسد في الشاهنامه ويظهر في النصوص الفارسية، ومنها 'فارسنامه' لابن البلخي وغيره، كله وليد هذا 'الخداي نامه' أو 'الشاهنامه' التي تعود للعصر الساساني."
حكم الساسانيون من عام 224 إلى 651 ميلادية، أي لأكثر من 400 عام، منطقة شاسعة كانت تشمل في وقت ما، بالإضافة إلى الهضبة الإيرانية، العراق الحالي وأجزاء من أفغانستان وباكستان.
أردشير بابكان، وكسرى أنوشيروان، وبهرام غور، هي أسماء مألوفة لدى الإيرانيين، وتعود جميعها إلى العصر الساساني.
وعن سر بقاء الساسانيين الطويل، يقول السيد دريايي: "إنها حكومة مركزية قائمة على القانون، وهذا بُعد مهم آخر من أبعاد فكرة إيرانشهر، ولهذا السبب استمرت لأكثر من 400 عام."
ويلخص إرث الساسانيين بالقول: "أعتقد أن الفضل كله يعود للساسانيين في أن لدينا اليوم بلداً اسمه إيران، وتاريخاً تقليدياً اسمه الشاهنامه، وهوية إيرانية."
صورة جديدة
يقول السيد دريايي، الذي كتب أطروحة الدكتوراه في جامعة كاليفورنيا، لوس أنجلوس، عن سقوط الساسانيين، إن القضية التي كانت تشغل ذهنه وأذهان طلاب التاريخ القديم الآخرين في ذلك الوقت هي: لماذا لا يزال على المهتمين بالتاريخ الساساني الرجوع إلى كتاب آرثر كريستنسن الذي أُلِّف عام 1944.
ويقول إن أحد أصدقائه في الدكتوراه في مجال التاريخ الروماني كان دائم التعجب من أن عشرات الكتب تُنشر سنوياً عن الإمبراطورية الرومانية، وهو أمر لا ينطبق إطلاقاً على الساسانيين.
هذا في الوقت الذي يذكر فيه تورج دريايي أنه منذ عام 1944 وحتى الآن، أُجريت اكتشافات كثيرة وأصبحت وثائق ومصادر جديدة متاحة يمكنها أن تقدم صورة جديدة عن الساسانيين.
ويقول إنه لهذا السبب قرر أن يؤلف كتاباً يشمل الأبعاد المختلفة لهذه الفترة، وحاول أن يضع المصادر المادية إلى جانب النصوص المكتوبة، وأن يقدم كَمؤرخ رؤية شاملة.
تتناول فصول كتاب 'إيران الساسانية: صعود وسقوط إمبراطورية' الخمسة الدين، والمجتمع، والاقتصاد، والأدب، والتاريخ السياسي لإيرانشهر.
كتب ريتشارد فراي، عالم الإيرانيات في جامعة هارفارد، عن هذا الكتاب: "يحتوي كتاب 'إيران الساسانية' لتورج دريايي على تفاصيل أكثر بكثير من جميع الأعمال السابقة حول هذا الموضوع، مع مواد ومصادر جديدة متعددة. هذا العمل تحفة بحثية وسيكون الكلمة الأخيرة عن إيران الساسانية في جميع المجالات."
.
.
تورج دريايي: العرب لم يكونوا حفاة!
تقرير من سينا علي نجاد
.
.
نقاش حول هذا المقال٢٥ تعليق
نویسندگان پارسی زبان به خوبی از معنای واژه ایران آگاه بودند برای نمونه نویسنده کتاب مجمل التواریخ و القصص می نویسد: «حد زمین ایران که از میان جهان رود بلخ است از کنار جیحون تا آذربادگان و ارمنیه تا به قادسیه و فرات و بحر یمن و دریای پارس و مکران تا به کابل و طخارستان و طبرستان»(مجمل التواریخ و القصص، 1378، 368).
متاسفانه در سندها و مدارک تاریخی باقیمانده اطلاعات چندانی درباره نامی که شاهان ماد و هخامنشی قلمرو خود را بدان می خواندند، وجود ندارد. داریوش بزرگ در کتیبه هایش خود را آریایی پسر آریایی معرفی می کند اما هیچ اشاره ای به نام ایران نمی کند و از دوره اشکانی نیز اطلاعات چندانی باقی نمانده است هرچند برخی پژوهشگران معتقدند نام ایران در این دوره کاربرد داشته است. اردشیر بابکان(226 تا 244م) بنیان گذار پادشاهی ساسانی برای نخستین بار از واژه ایران(ērān) در کتیبه خود در نقش رستم فارس خود استفاده کرده است. او در این کتیبه خود را اردشیر شاهنشاه ایران(Ardašīr šāhān šāh ērān) نامیده است و این عنوان را در سکه های خود نیز به کار برده است. شاپور اول پسر و جانشین اردشیر در کتیبه خود در کعبه زرتشت فارس از واژه «ایرانشهر»( ērānšahr) برای قلمرو پادشاهی خود بهره برده است. از این زمان به بعد کاربرد واژه های ایران و ایرانشهر در سکه ها و کتیبه های ایران باستان رواج یافت. در دوره ساسانی واژه ایران بیشتر در عنوان شاهان یا بزرگان ساسانی به کار می رفت و قلمرو دولت ساسانی ایرانشهر خوانده می شد(Mackenzie , 1998) واژه ایرانشهر در کتاب های باقیمانده از دوره ساسانی نیز کاربرد گسترده ای دارد. کتابی جغرافیای با نام شهرستان های ایرانشهر به زبان فارسی میانه ساسانی باقی مانده است که در آن 60 شهر ایرانشهر و سازندگان آن ها معرفی شده اند که از جمله شهرها و منطقه های مهم آن می توان به سمرقند، سغد، بلخ، خوارزم، مرو، هرات، پوشنگ(در سیستان)، کابل، بُست، توس، نیشابور، قاین، گرگان، قومس، آمل، کرمان، استخر(در فارس)، دارابگرد، شوش، شوشتر، جندیشاپور، همدان، نهاوند، گنزگ آذربایجان، بابل، حیره و تیسفون اشاره کرد(شهرستان های ایرانشهر، 1388، 37 تا 42).
اینجوری که این اقای سینا پیش میره فردا کامنت میزاره که کشور ایران به خانه پدری من که در آن ساکن هستم اطلاق میشد. حتی همسایه دیوار به دیوار ما ایران نبود. فردوسی و رستم هم طبقه بالای ما زندگی میکردن. کرمان هم جز اقیانوسیه است و کردها هم مریخی هستن.. وقتی شما کردها رو ایرانی نمیدونی دیگه حرفی نیست. من خودم بختیاری ام. اما کردها رو انسانهای بزرگ و ایرانی اصل میدونم.
با درود بر تمام دوستان. پروفسور دریایی صاحب نظر در مورد تاریخ ایران ساسانی هستند، شما نمیتوانید به همین سادگی نظر بدهید، نظر نهایی را کارشناس میدهد با اتکا به منابع و شواهد و با تسلط به روش های تاریخ پژوهی و بسیار بسیار محتاطانه. متاسفانه ما مردم ایران عادت کردیم صرفا بر اثر شنیده ها و ... در هر ضمینه ای اظهار نظر کنیم که این اصلا درست نیست. اما راجب این که منظور از "عرب پابرهنه" چیست باید بگویم این یک مثل به معنی دوری اعراب از تمدن است و گرنه در گزارش های تاریخی مستقیم ظاهر اعراب وصف شده که نعلین به پا داشتند، اما به شدت از تمدن دور بودند، کافور را از نمک تشخیص ندادند، در مورد کلوچه های ابله رفتار عجیب داشتند و ... نمونه ها بسیار است، این که افرادی مانند پورشریعتی با دیدگاه پست مدرن قصد دارند اعراب را مردم خیر خواهی که دنبال تجارت بودند نشان بدهند کاملا نادرست است
سلام و درود بر استاد عالیقدر دکتر تورج دریایی و سپاس بسیار از شما که دانش گرانقدرتان را بیدریغ در اختیار ما قرار می دهید . بسیار از شما آموختم. سپاس بیکران
حرفت سند محکمی داره؟ یه جور حرف میزنی انگار اون موقع بودی
دیدگاههای دوستان راجعبه مسائل تاریخی خیلی جالبه! ما همش به جزئیات بیشتر توجه میکنیم تا وقایع و اتفاقات. به قولی فرع رو چسبیدیم و اصل رو رها کردیم... الان جماعت لر و گیلک و عیلامی جزو ارییایی ها باشن یا نباشن، چه فرقی میکنه؟؟! امتیاز این مرحله رو از دست میدن؟!!! از بچگی یادگرفتیم که اسمهای عجیب و غریب حفظ کنیم یا جنگ های پیروز شده رو بخونیم و حظ کنیم، تا اینکه درسی از گذشته بگیریم. غرور بیجایی که همهی ملل، از مشرق زمین گرفته تا دانشگاههای سطح بالای آنریکایی که تاریخ رو براساس علایق خودشون دسته بندی میکنن و باقی ملت ها رو پشم هم حساب نمیکنن. عبرت بگیریم از حال و روز خودمون و گذشتگان...
با وجود این که cosmoplitanismخمینی با تعجب از فلسفه حقوق غربی معقول تر بنظر می رسد و تا حدودی با شما همدلی دارم اما لاقل در ظرف زمانی حال حاضر بحث هویت وزنی برای خودش دارد و بطور مطلق نمی تونید ایرانی بودن را بی هیچ ارزشی و functionاجتماعی فردی و بین المللی فرض بفرمایید. خیر مخالفم بی ارزش مطلق نیست.
ولی موضوعی که آخوندا و مراجع میخان بپیچونند بحثِ نقش حضرت علی در جنگها است.چون در نگاه شیعه آخوندی ایشون معصوم هست همش مبهم حرف میزنند.در حالیکه حضرت علی در کلیت با جنگهایی که خلیفه عُمَر شروع کرده با ساسانیان و رومیها موافق بود،در جزئیات مخالف بود.مثلا حضرت حسن حتی در چندین جنگ با ساسانیان شرکت کرد بعد دچار اختلافاتی با فرمانده مسلمان شد ولی حضرت حسن اگر مخالف کل جنگها بود از اول شرکت نمی کرد نه اینکه تا مدتها در جنگها حضور داشت
مگر ایرانی سمبل درستی و صدق مطلق است که شما از مخالفت و یا جنگ با آنها می خواهید نتیجه خودتان را بگیرید؟ nationalismاز نگاه های زاده دوران شکل گیری مدرنیته است که tenable نیست. قابلیت دفاع ندارد. طبق این موضع ما از fellow country man خود دفاع می کنیم حتی اگر بر حق نباشد و foreigner حمله می بریم حتی اگر محق باشد. فلسفه حقوق مدرن نیز مانند فلسفه تحلیلی قابل دفاع و یا توجیه نیست. جالب است که خمینی cosmopolitanism را تشویق و promoteمی کرد و حقوقدانان secular از فلسفه حقوق غیر موجه می گویند.
تاریخ نوشته مستشرقین نا آشنا با امامان شیعه و علوم اسلامی و تاریخ سازی دوره محدرضا پهلوی بخشی از پروژه تحمیل استعمار بر کشورهای صاحب منابع غنی بوده است.همان بلایی که با کمپانی هند شرقی و استعمار هند اوردند و همه منابعشان را بردند زنانشان را باردار کردند و جوانانشان را بعنوان سرباز ملکه انگلیس به جنگهای انگلیس کشاندند با این غرض ورزی و engraftکردن نگاه سیاه نسبت به اعراب سوسمار خور مسلمان در مورد ایران هم خواستند انجام بدهند. نفت را می بردند و یک زمین تنیس برای خودشان می زدند و ایرانی غربزده فقیر با حیرت انها ا تماشا می کرد و تحسینشان می کرد انها هم تاریخ و فرهنگ و ناموس خوزستانی ها را به نفع خود مدیریت می کردند. چقدر بایست قشری بنگریم که سخن یک مستشرق ناآگاه از فرهنگ ایرانی و عرب همسایه را در مورد تاریخ ان ها بپذیریم. کمی با خود اندیشه بفرمایید.
عزیزان شما میتونید نظر بدید اما این نظر در حد بحثهای کوچه و بازاری باقی میمونه.خیلی فرقه بین نظر کسی که یک عمره کار علمی میکنه در یک حوزه و به منابع و روشها آشناست و شمایی که صرفا از سر تفنن تاریخ میخونید. اگر خیلی ادعا دارید یکی از کتابهای ایشون رو نقد کنید و در یکی از همین مجلات داخلی میانمایه چاپ کنید تا معلوم بشه چکارهاید. در غیر اینصورت لطفاً با احتیاط نظر بدید و بگید به نظر من، اینطور فکر میکنم و ... . من نمیدونم ما ایرونی جماعت که جزو بیسوادترین جوامع هستیم و خیلی کم میخونیم اینهمه مدعارو از کجا آوردیم. بیخود نیست سیستم دیکتاتوری تو این مملکت همیشه جواب داده.
❤
این آقای سینا ماشاالله بانک مغلطه هستند. مرکز ثقل ایران در بیشتر ادوار تاریخ از حدود هزار پیش از میلاد تا زمان یکپارچگی دوباره ایران در دوره صفویه بیشتر غرب ایران بوده اتفاقا. رسالت تاریخی خراسان حفظ زبان و فرهنگ ایرانی از زمان حمله عرب تا فتح مرکز و غرب ایران توسط سلجوقیان بوده. در مورد آقای تورج دریایی هم توصیه میکنم زیاد تحت تاثیر اسمشون قرار نگیرید.چند وقت پیش یه سخنرانی داشتن و ظاهرا میخواستن نظریه آقای یارشاطر رو مبنی بر ناآگاهی اشکانیان و ساسانیان از وجود تاریخی هخامنشیان به چالش بکشن..من متن سخنرانیش رو خوندم مخم سوت کشید از اوج سطحی نگری و بی مایگی ایشون در پژوهش که میخواستن با دور و درازترین قیاسهای ممکن شرق و غرب رو به هم پیوند بدن.
این دوستانی که کامنت می گذارند با چه تخصصی و با کدام سطح از دانش به خودشان اجازه می دهند تا در مورد مسایل پیچیده تاریخی حکم صادر بکنند؟ تاریخ یک علم محسوب می شود و فقط افراد متخصص و عالم در این رشته علمی صلاحیت عرض اندام دارند
موسیقی شناسی ، علم تغذیه ، زبان شناسی و .... هم علمند ، پس ما غیر عالمان در مورد موسیقی و غذا نظر ندهیم ، حرف نزنیم .... ؟!! من مصرف کننده بین نظرات متضاد و گاه متناقض عالمان و متخصصان رشته های علمی ـ چه خوشایند باشد چه ناخوشایند ـ انتخابگرم و با انتخاب خود در ترویج و افزایش نفوذ آرا و عالمان نقش دارم . بکوشید این واقعیت روشن و هر روزه را دریابید !
آقای سینا! تمدن عیلام شامل مناطق لرنشین بوده به مرکزیت "شوش" و خرم آباد(خایدالو)، دره شهر(ماداکتو)، بوشهر"لیان" و... و اکثر تاریخدانان تطابق بیش از 90 درصدی مناطق عیلام با مناطق لرنشین را تایید کردند. استان ایلام هم استانی ست که کمتر از 80 سال است ایجاد شده و قبل از آن هم جزئی از استان لرستان بوده و عملا ربطی به تمدن عیلام ندارد. اولین دیوار نوشته عیلامی در ممسنی است که منطقه ای لرنشین در استان فارس است و همینطور باقی آثار مثل آیاپیر که لرنشین اند. استان ایلام هم لرنشین است و هم کردنشین که مناطق کردنشین آن کمتر زمانی هم جزء مناطق عیلام نبوده بالعکس مناطق جنوبی که لرنشین اند تاریخ طولانی حضور تمدن عیلام را در خود دارد. کردها هم گوتی را کرد می دانند، هم ماد را، هم آشوری را و حالا هم تمدن عیلام که حتی مناطق آنها را شامل نمی شده ادعا می کنند!!!! عیلام تمدن مردم لر است، هر چند از لحاظ زبانی لری و کردی از یک دسته ی زبانی اند و لری همان زبان عیلامی نیست، هر چند کلماتی عیلامی در خود دارد.
ممسنی(ایل مماسن) یک ایل پارسی می باشد و ۱۲ طایفه پارسی در آن نام برده شده که بخش شرقی انشان و پارس نامیده می شد و گستره آن از حومه گچساران تا دشت ملیان(بیضا) بود که در زمان قاجار به دنبال سالها درگیری ممسنی ها با قاجاریه به دلیل حمایت از زندیه کمهر،کاکان،کامفیروز،کهمره،سیاخ دارنگون،شول،سنکر،دشت ارژن،اسپیدان،حومه کازرون و حومه گچساران از مماسن جدا شدند.۱۲ طایفه پارسی چون مردها(احتمالا طایفه هخامنشیان)،مکا(مکوندها=نیزه اندازان)،بویرها(کمان اندازان)،پاتیشوری ها(برخی این را طایفه هخامنشیان می دانند)و...که در زمان اشکانیان ۱۴ طایفه بود مشهور به ۱۴ چریک و ۴ طایفه امروزی آن به ۴بنیچه ۱۴ چریک مشهورند...جاوید(یادگار گارد جاوید)،بهکیش(بکش)،رستم(به یاد رستم سورن پهلو) و دشمن زیاری(دشمنان آل زیار).پارسی ها به مردمان خوزستان امروزی هوجی(هوزی=خوزی) می گفتند و مرز عیلام و پارس هم در بهبهان(ارگان=آریاگان) بود،عیلام به معنای سرزمینی که بربلندا خورشید بر آن طلوع می کند نامی بود که بابلیان می دادند و نیم نام دیگری بود که آکدیان می دادند به همه فلات ایران می گفتن و هلتمتی را خود خوزی ها به خود می گفتند.دیاکونف به روشنی بیان می کند که عیلامیان از قفقاز آمدند و احتمالا با کاسی ها خویشاوند بودند و در واقع ارتباطی به پارس نداره.آنچه هم شما تمدن عیلام در ممسنی می نامید یک حوزه تمدنیست که خارج از خوزستان را هم فرامیگرفت و به معنای عیلامی بودن نیست همینطور که پارس حوزه تمدنی بسیار بزرگی داشت ولی آیا از هند تا اروپا همه پارسی بودند؟ البته که نه ولی حوزه تمدنی پارس بود و پارس نامیده می شد در ضمن مقالاتی که از لوحه های گلی نوشته شده نشان میده که پارس حتی بیانگر یک سبک هنری بوده به همین دلیل نمی توان هرآنچه در ممسنی هست عیلامی خواند و در ضمن برخی مورخین معتقدند که حتی پارسیان شامل آن مهاجرت های بین فلاتی نبودند و همیشه بومی پارس بودند در حالیکه عیلامیان از قفقاز می آیند و این مهاجرت ها هم در پی خشکسالی گسترده ای که از مصر تا جنوب ایران و پاکستان را در بر گرفت و بسیاری از طوایف جنوب ایران به شمال غربی و شرقی مهاجرت کردند و دوباره بازگشتند پس از یک دوره ۲۰۰ ساله...برخی هم به اروپا شرقی رفتند و کشاورزی و روستا سازی ر اتا به آنجا گسترده کردند.پارس نام سرزمینی ایل مماسن بود که در زمان داریوش به شکل ایالتی به کار رفت و شامل کهگیلویه و بختیاری هم شد و هم مرز با عیلام(خوزستان) بود.در لوحه های گلی عیلام سرزمینیست در خوزستان امروزی و نامش هم هوجی(هوزی) هست،تمام. آنچه هم مماسن نامیده می شه به خاندان سورن تعلق دارد و مماسن ها از طخارستان تا بین النهرین به صورت هلالی در جنوب فلات ایران می نشستند(هلال سورن=نشان خاندان سورن) و تمرکز این هلال در جنوب زیاد بود جایی که سرزمین مادری آنها می باشد آن دسته از مماسن ها که در پارس بودند و پیاده نظام پارسی بودند که بعد ها گارد جاوید را تشکیل دادند که امروزه طایفه جاوید ممسنی یادگار گارد جاوید هست و آندسته که بیرون از پارس ده مرزهای ایران مستقر بودند از آنها به عنوان سواره نظام تک تیرانداز هخامنشی یاد می شود.بنابراین ایل مماسن هیچگونه سنخیتی با عیلام ندارد و اصلا درممسنی چنین ایده ای وجود نداره.حالا زادگاه عیلامیان خوزستان بوده و کی بودن در آغاز پیدایش این تمدن مشخص نیست و بسیاری از لرهایی که امروزه در خوزستان هستند در چند قرن اخیر به خوزستان رفتند که ممسنی،کهگیلویه و بختیاری هستند و از باستان در آن سرزمین نبوده اند در ضمن لِر به معنای سرزمین ناهموار در قرن ۳ و ۴ به به مارافیان پارسی(پارسیان کوهنشین=کوچنشین) گفته شد و واژه ای مخصوص عشایر پارسی بود که بعد ها شکل قومیت گرفت و امروزه قوم لر گفته می شه که شامل پارس ها(ممسنی،کهگیلویه و بویر و چهارمحال و بختیاری) و ماد بزرگ(لرستان و همدان) می شه.گزنفون مورخ یونانی که در باستان کتاب کورش نامه را نوشته از سرزمین باکتریان(بختیاری) در کوههای کومبالیدوس در مرز عیلام و شوش نام میبرد و حتی نمی گوید عیلام و از باکتریان به عنوان مرز عیلام یاد میکند که خودش بیانگر این هست که عیلام فقط دشت خوزستان هست.این نام گذاری در دوره کورش بزرگ بوده که پارس بخش شرقی انشان گفته می شده ولی در زمان داریوش تا بختیاری پارس نامیده می شد در روزگار ساسانی هم همینطور بود.
Sahand: در این مسیر شاهنامه یکی از منابع اثبات مدعای آنهاست : اگر کسی آشنایی اندکی با نقشه افغانستان داشته باشد، متوجه میشود که شهرها و مناطقی که در شعر فردوسی به نام شهرها و نواحی #ایران ذکر شده مانند غرچگان، بُست، طالقان، بلخ، فاریاب، مرو، کابل، قندهار، نیمروز، بامیان، پنجهیر، اندرآب، بدخشان و... همگی در قلمرو افغانستان امروز قرار دارند. حقیقت این است که بیش از 90 درصد شهرهایی که در شاهنامه از آنها نام برده شده، در بخش شرقی فلات ایران و افغانستان امروزی واقع شدهاند. البرز کوه و سیمرغ و سام از غور در بلخ... زال زر متولد در بلخ و وفات در چھلابدال... رودابه دختر مھرابکابلخدای پادشاه کابلستان... لھراسپ شاه بلخ... گشتاسپ و زریر دو شھزاده در مرغزار کابل ... پادشاھی گشتاسپ در بلخ، ظھور زردھشت در بلخبامی... لھراسپ معتکف در آتشکده، برزین (یا) نوشآذر در بلخ ... اسفندیار و رستم دستان، سھراب پسر رستم و تھمینه دختر شاه سمنگان (شهری در بین مزارشریف و کابل)... در نیمروز (شهری درجنوب غربی افغانستان) تدارک جنگ بین پدر و پسر رستم و سهراب... کشته شدن سھراب، کک کوھزاد پھلوان (مرباد)، قلعه کک کوھزاد در فراه، برزویشنگانی - شغنانی (شهری در بدخشان مشترک بین افغانستان و تاجیکستان) پسر سھراب سمنگانی... اکثر این حوادث در این شهرها میگذرد که همه عموما در افغانستان امروز یا در تاجیکستان فعلی موقعیت دارند. ۱) زابل (بیش از ۱۴۵ بار)؛ ۲) کابل (۱۱۶ بار به شکل کابل و کابلستان)؛ ۳) بلخ (۵۲ بار به عنوان مرکز کشور ایران و شهر مقدس زرتشتیان)؛ ۴) سیستان (سی بار ذکر گردیده که مطابق با جغرافیای زابل و زابلستان است)؛ ۵) نیمروز (بعنوان مرکز زابلستان و سیستان وگاه معادل هرکدام از آنها بارها در شاهنامه ذکر گردیده است)؛ ۶) هرات (در ده جای شاهنامه ذکر گردیده است)؛ ۷) سمنگان (هشت بار)؛ ۸) بُست (پنج بار)؛ ۹) شغنان (از شهرهای بدخشان پنج بار)؛ ۱۰) کُندوز یا قندوز (پنج بار)؛ ۱۱) غزنی (سه بار)؛ ۱۲) دهستان (از شهرهای بادغیس که نام آن پنج بار در شاهنامه آمده)؛ ۱۳) طالقان (یکی مرکز تخارستان و دیگری در حوزۀ مرغاب بین مرو و بلخ ـ سه بار نام برده شده)؛ ۱۴) غرچگان (در هزاره جات کنونیب و ده وسهبار در شاهنامه ذکر گردیده)؛ ۱۵) مرورود (در حوزۀ مرغاب که فردوسی سه بار از آن یاد کرده)؛ ۱۶) بامیان (دو بار)؛ ۱۷) قندهار (دو مورد). سایر شهرها و نواحی که نامشان در شاهنامه آمده: ۱۸) فاریاب ۱۹) جوزجان ۲۰) بدخشان ۲۱) غور ۲۲) پنجشیر ۲۳) اندرآب ۲۴) جَرَم در بدخشان که به شکل چَرَم آمده ۲۵) بامین از شهرهای ولایت بادغیس ۲۶) گرزوان از شهرهای ولایت فاریاب ۲۷) دینوو. کوهها: البرز (۱۰ بار) هندوکش به شکل هندوکوه یا کوه هند آمده، سفید کوه به شکل سپیدکوه آمده. رودها: جیحون یا آمو (۶۸ بار) هلمند (۱۱ بار) و کاسه رود (سه بار) ذکر شده است. این در حالیست که هیچ نامی از شهرهای شمالی، شمالغربی، شمالشرقی، جنوبی، جنوب غربی و حتی مرکزی ایران امروز برده نمی شود... توجه کنید به مصرعی که می گوید: "ز کرمان به ایران شدم"! یعنی حتی کرمان هم مشمول جغرافیای ایرانِ شاهنامه نبود!
عالی و پخته بود
ایده ایرانشهری در زمان صفویه در بیشتر مناطق ایران تحقق یافت. زمان ساسانیان شاید در بخشهایی از ایران فعلی حکومت ساسانیان بر قرار بود. شاهد آنکه منطقه طبرستان تا بعد از حدود 2 قرن اسلام را پذیرفت پس اساسا حکومت خود را داشته که توانسته مقاومت کند. اساسا آن زمان چیزی به اسم ملیت ایرانی نبوده، ملیت در مفهوم مورد نظر شما مفهومی جدید است که محصول دولت ملتهای مدرن در اروپای اواخر قرن 19 و 20 است. ضمن اینکه ایران یک مفهومی بوده که حتی شامل بخشهای مرکزی جغرافیای فعلی هم نمی شده. شاهنامه را اگر ملاحظه بفرمایید تمام شهرهایی که به اسم ایران نام می برد همه متعلق به منطقه ماوراء النهر و افغانستان فعلی است. یکجا در مصرعی اشاره دارد به نام کرمان : "ز کرمان به ایران شدم ..." یعنی کرمان هم جزو ایران نبوده!! محققان افغانی در حال حاضر معتقدند که در اصل ایران همان منطقه افغانستان بوده و بعد ها به بقیه نقاط اطلاق شده.
اين ديدگاه كوته بينانه كه ايشان درباره اعراب دارند ناشي از وابستگي به گروه يا كانالهايي سياسي ضد ايران است. پابرهنه ناميدن اعراب كنايه تحقير آميز از زبان ايراني است بر عربي كه واقعا كفش نداشته است. ارسي، نالين(نعلين)، موزه و... اينها نامهاي ايراني است بر انواع كفش كه بر پاي ما بوده است. شكست ايراني در برابر عرب ساده لوحانه است. استاد دانشگاه اروين ايراني تنها از ايراني شكست مي خورد! كاري كه شما داريد انجام مي دهيد. ما حتما از شما شكست خواهيم خورد! ٨٠٠٠٠ هزار مزدكي رزمي و غير رزمي كه در ناحيه حلوان و نهروان تبعيد شدند تنها مي توانستند تيسفون را بگشايند نه اعراب پا برهنه. نيروهاي ايراني كه در خدمت اعراب درآمدند مي توانستند اعراب را وارد ايران كنند و تا ورارود ببرند، كاري كه اكنون شما مي كنيد! در اكنون مي دانيم كه سر سپاه اسلام و عثماني نيروهاي ايراني قرار داشتند. از پير رئيس دريادار ايراني تا صلاح الدين ايوبي كُرد. نيروهاي نظامي و مرزداران زمان ساساني كه فنون جنگي و رزم تن به تن را مي دانستند. پژوهش و ايراد نظرات تازه خوب است ولي حماقت امري است كه پاي دشمن را به ميهن مي گشايد!
کردها هیچ گاه ایرانی نبوده اند. اساسا ایران به منطقه خراسان قدیم اطلاق می شده و نه همه نواحی. تمدن ایلام تمدنی ما سوای تمدن بقیه مناطق ایران بوده است.
ایرانیان اسلام را انتخاب کردند ونه اعراب را وبه همین دلیل از فرهنگ و آموزشهای اسلام تاثیر پذیرفتند ونه از اعراب و باز به همین دلیل اعرابی را که مخالف اسلام بودند اخراج نموده و اسلام را نگه داشته اند. آری ابرانیان از اعراب شکست نخوردند بلکه آنان به اسلام جذب گردیده و آنرا پذیرفته اند.خوب است بدانیم که چرا ایرانیان برای شکست دادن امویان و عباسیان تلاش نمودند و آنها را شکست دادند با وجود این اسلام را با جان و دل پذیرفته اند.
اشتباه است