چرا این کتاب؟
- برای آشنایی مستقیم با یکی از صورتبندیهای کلاسیک پراگماتیسم به قلم ویلیام جیمز.
- برای فهم این ایده که معنای یک اندیشه را میتوان از تفاوتی که در تجربه و عمل ایجاد میکند سنجید.
- برای دنبالکردن برداشت جیمز از حقیقت و نسبت آن با تجربه انسانی.
- برای دیدن کاربرد روش پراگماتیستی در بحثهای متافیزیکی، دینی و مسئله وحدت و کثرت.
- برای شناخت جایگاه جیمز در شکلگیری یکی از جریانهای اثرگذار فلسفه آمریکایی.
معرفی کتاب
«پراگماتیسم» مجموعهای از سخنرانیهای ویلیام جیمز است که نخستینبار در سال ۱۹۰۷ منتشر شد. جیمز در این کتاب میکوشد تصویری کلی از جنبش پراگماتیستی عرضه کند و نشان دهد که پراگماتیسم پیش از آنکه مجموعهای از پاسخهای ثابت باشد، روشی برای روشنکردن معنای اختلافهای فلسفی است. این سخنرانیها در ۱۹۰۶ و ۱۹۰۷ در بوستون و دانشگاه کلمبیا ارائه شده بودند.
بحث از دوگانگیهای دیرپای فلسفه، از جمله تقابل عقلگرایی و تجربهگرایی، آغاز میشود. سپس جیمز معنای روش پراگماتیستی را توضیح میدهد و آن را در موضوعاتی مانند مسائل متافیزیکی، وحدت و کثرت، عقل سلیم، حقیقت، اومانیسم و دین به کار میگیرد. ساختار هشتگانه کتاب باعث میشود خواننده قدمبهقدم از معرفی مسئله به نتایج گستردهتر آن برسد.
یکی از مهمترین بخشهای کتاب به تصور پراگماتیستی از حقیقت اختصاص دارد. جیمز میکوشد صدق را از جهان زندگی و تجربه انسانی جدا نکند و به جای تلقی حقیقت بهعنوان مفهومی کاملاً منفک از عمل، نقش باورهای صادق را در هدایت تجربه بررسی کند. همین رویکرد سبب شده است دیدگاه او درباره حقیقت هم اثرگذار و هم محل مناقشه باشد.
این کتاب در دوره متأخر فعالیت فکری جیمز منتشر شد و از آثار اصلی او در فلسفه به شمار میرود؛ «معنای حقیقت» نیز در ادامه همین مباحث منتشر شد. «پراگماتیسم» برای خوانندهای مناسب است که میخواهد بدون شروع از متون بسیار تخصصی، با فلسفه جیمز، مفهوم حقیقت در پراگماتیسم و نسبت فلسفه با تجربه، دین و زندگی عملی آشنا شود.