چرا این کتاب؟
- برای آشنایی با نگاه انتقادی راسل به عرفان و شهود.
- برای فهم نسبت علم، منطق و فلسفه در اندیشه تحلیلی.
- برای خواندن نقد راسل بر پراگماتیسم و نسبی کردن حقیقت.
- برای دنبال کردن مناظرهای فلسفی درباره مسئله وجود خدا.
معرفی کتاب
«عرفان و منطق» مجموعهای از مقالات برتراند راسل است که در آنها به برخی از مهمترین مسئلههای فلسفه مدرن میپردازد: نسبت علم و شهود، جایگاه منطق در فلسفه، نقد پراگماتیسم، مسئله وجود خدا و امکان شناخت حقیقت. ترجمه نجف دریابندری نیز این اثر را به یکی از ترجمههای شناختهشده راسل در فارسی تبدیل کرده است.
راسل در این کتاب میان ارزش زیسته و هنری شهود از یک سو، و اعتبار معرفتی آن برای نظریهپردازی علمی از سوی دیگر تفاوت میگذارد. او عرفان را بهعنوان بخشی از تجربه انسانی کاملاً کنار نمیگذارد، اما با تبدیل آن به مبنای علم و فلسفه مخالفت میکند.
یکی از محورهای مهم کتاب، دفاع از عقل و منطق در برابر ابهامگویی، شهودگرایی افراطی و پراگماتیسم است. راسل معتقد است حقیقت را نباید صرفاً با سودمندی عملی یکی گرفت، زیرا چنین کاری میتواند راه را برای نسبیگرایی و سوءاستفاده از مفهوم حقیقت باز کند.
این کتاب برای دانشجویان فلسفه، علاقهمندان فلسفه تحلیلی، فلسفه دین، عرفانپژوهی و تاریخ اندیشه مدرن مناسب است. متن، نسبت به برخی آثار عمومیتر راسل، تخصصیتر است و برای خوانندهای سودمندتر خواهد بود که آمادگی درگیری با بحثهای فلسفی دقیق را داشته باشد.
فهمیدن جهان به طور نظری، که مقصود فلسفه است، مسئلهای نیست که برای جانوران یا اقوام وحشی یا حتی برای بیشتر مردم متمدن اهمیت عملی فراوانی داشته باشد. بنابرین مشکل بتوان تصور کرد که روشهای ساخته و پرداختۀ غریزه یا قوۀ شهود در این زمینه میدان فراخی برای هنرنمایی پیدا کنند.