مجموعه گفتارهای نعیمه پورمحمدی با عنوان «الهیات مدرن»

مجموعه گفتارهای نعیمه پورمحمدی با عنوان «الهیات مدرن»

نعیمه پورمحمدی (سرپرست مترجمان کتاب درباره شر)؛ استادیار فلسفه دین در دانشگاه ادیان و مذاهب

«تصویر کلاسیک از خدا» در الاهیات سنتی همواره با چالش‌هایی روبروست:

اگر خدا حاکم مطلق است، ما چگونه می‌توانیم به معنای واقعی کلمه مختار باشیم؟؛

اگر خدا عاشقِ انسان است، چرا ما رنج می‌کشیم؟؛

اگر خدا مشیت مطلق دارد، چرا اصلاً ما دعا می‌کنیم؟؛

اگر سلطه و استیلا و تسخیر کمال است، چرا اساساً به محیط زیست خود توجه کنیم و از آن مراقبت کنیم؟؛

اگر قدرت و علم و مردانگی و نور و روشنی کمال است، حساب معلولان، زنان و سیاهان چه خواهد شد؟؛

اگر خدا رنج نمی‌کشد، پشیمان و ناامید نمی‌شود، افسوس نمی‌خورد و شادمان یا غمگین یا غضبناک نمی‌شود، چگونه می‌توان فرازهایی از کتاب مقدس را تفسیر کرد؟...

«الاهیات بنیادگرای سنتی» که «الهیات موجود کامل» است، خدایی را به تصویر می‌کشد که «عالم مطلق»، «قادر مطلق»، «خیر محض»، «عاشق کامل»، «اختیارگرِ بی چون و چرا»، «حاکم مطلق جهان»، «متعالی و منزه از جهان»، «بی‌جسم و بی بدن»، «بیرون از تاریخ و بیرون از زمان»، «ازلی و ابدی»، «نازاده و نازایا»،  «ثابت و ایستا»، «بدون تغییر و تحول و تأثیر و تأثر» و «غیررابطه‌مند و غیرواکنشی» است. اما این الگوی کلاسیک از خدا نه تنها فایده و تأثیرش را در دوران مدرن از دست داده است که به ضرر انسان نیز تمام می‌شود، محیط زیست را تباه می‌کند، تنوع انسان‌های سالم و معلول و زن و مرد و سیاه و سفید  را به رسمیت نمی‌شناسد و بر تبعیض‌ها و بی‌عدالتی‌ها دامن می-زند و...

اما در قرن بیستم «الهیات مدرن» برای رفع این چالش‌ها «تصاویر تازه و دگرگونی از خدا» عرضه می‌کند:

خدای «الاهیات اعتراض» خدای بی‌اعتنا و خودکامه است؛ در عوض، خدای «الاهیات ضعف خدا» حال مردم برایش مهم است و با مردم و برای مردم رنج می‌کشد.

خدای «الاهیات پویشی» قدرت کنترل‌گر بر عالم ندارد که چیزی را تغییر دهد؛ در عوض، خدای«الاهیات خدای گشوده» قدرتش محفوظ است ولی علمش مطلق نیست که از پیش بداند و اوضاع را به نفع انسان تغییر دهد.

خدای «الاهیات شکاکانه» خدایی است که چندان چیزی دربارۀ او نمی‌دانیم و نمی‌توانیم بدانیم؛ در عوض، خدای  الاهیات «مرگ خدا» را می‌دانیم که مرده است تا جهان را زنده کند.

خدای «الاهیات محیط زیست» خدای عاشقی است که طبیعت به منزلۀ معشوق او مقدس است و باید در نگهداشت او کوشید؛ همینطور، خدای «الاهیات فمینیستی» خدای زن و خدای مادری است که به جای صفت قهاریت و جباریت، به دنبال ایجاد رابطه و زادن و پروراندن و مراقبت کردن است؛ همچنین، خدای «الاهیات معلولیت» خدای دارای معلولیتی است که بدن و ذهن هر کس را همانطور که هست می‌پذیرد و به دنبال بدن کامل و ذهن کامل نیست. این نمونه‌ها «تصاویر گوناگون خداوند در الاهیات مدرن‌» اند.

.

---

.

فیلمهای مجموعه گفتارهای نعیمه پورمحمدی با عنوان «الهیات مدرن» در آپارات

مقدمه

قسمت اول: (الهیات اعتراض)

قسمت دوم: (الهیات ضعف خدا)

قسمت سوم: (الهیات روایی)

قسمت چهارم: (الهیات پویشی)

قسمت پنجم: (الهیات خدای گشوده)

قسمت ششم: (الهیات شکاکانه)

قسمت هفتم: الهیات مرگ خدا

قسمت هشتم: الهیات اگزیستانسیالیستی

قسمت نهم: الهیات محیط زیست

قسمت دهم: الهیات رهایی‌بخش

قسمت یازدهم: الهیات فمینیستی

قسمت دوازدهم و پایانی: الهیات معلولیت‌نگر

.

---

.

به همت کافه سرو

کافه سرو جایی برای گردهم آمدن اهل قلم و دوستداران فرهنگ که به حضور دوستان اهل اندیشه و فرهنگ و هنر مفتخر است.

cafesarv.com

t.me/cafesarvvideos

.

---

.