سید علیرضا بهشتی شیرازی

سید علیرضا بهشتی شیرازی، زادهٔ ۲۰ آذر ۱۳۳۹، نویسنده، مترجم، ناشر و روزنامه‌نگار ایرانی است. او در سال‌های نخست پس از انقلاب در روزنامهٔ «جمهوری اسلامی» فعالیت داشت و در دورهٔ نخست‌وزیری میرحسین موسوی مدتی دبیر هیئت دولت بود. پس از آن، فعالیت فرهنگی و نشر برای او اهمیت بیشتری یافت و انتشارات روزنه را تأسیس کرد؛ مؤسسه‌ای که در حوزه‌های علوم انسانی، ادبیات و اندیشه آثار متعددی منتشر کرده است. فعالیت سیاسی نیز بخشی از زندگی او بوده، اما بخش مهمی از کارنامهٔ فرهنگی‌اش به ترجمه، نشر و معرفی آثار فکری اختصاص دارد.

یکی از محورهای مشخص کار بهشتی شیرازی ترجمهٔ آثاری دربارهٔ جامعه، نهادهای سیاسی، آزادی و توسعه است. او در ترجمهٔ «دانشنامهٔ سیاست حزبی» مشارکت داشته و «راه باریک آزادی» اثر دارون عجم‌اوغلو و جیمز ای. رابینسون را همراه جعفر خیرخواهان به فارسی برگردانده است. در انتشار فارسی «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند» نیز نام او به‌عنوان مقابله‌کنندهٔ ترجمه با متن اصلی آمده است. این مجموعه فعالیت‌ها نشان‌دهندهٔ توجه او به مسئلهٔ نهادها، دموکراسی و نسبت دولت و جامعه در آثار ترجمه‌شده‌اش است.

بخش دیگری از کار فکری و ترجمه‌ای او به اخلاق فردی، معنویت و شیوهٔ زیستن مربوط است. بهشتی شیرازی «والدن» هنری دیوید ثورو را به فارسی ترجمه کرده و در گفت‌وگویی دربارهٔ این اثر گفته است که خواندن آن زندگی و نگاهش به جهان پیرامون را دگرگون کرده است. او در همان گفت‌وگو بر جنبه‌هایی از اندیشهٔ ثورو چون ساده‌زیستی، زندگی نزدیک به طبیعت، نقد استثمار و پیوند اصلاح فرد با اصلاح جامعه تأکید می‌کند. ترجمهٔ «والدن» با نام او از سوی انتشارات روزنه منتشر شده است.

بهشتی شیرازی همچنین نویسندهٔ «مائده‌های آسمانی» است؛ مجموعه‌ای از نوشته‌های او در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ که با نقاشی‌هایی از میرحسین موسوی منتشر شده است. این نوشته‌ها وجهی شخصی‌تر و معنوی‌تر از کارنامهٔ او را نشان می‌دهند و در معرفی ناشر نیز به‌عنوان بازتابی از تأملات و تجربه‌های درونی نویسنده در سال‌های پس از جنگ معرفی شده‌اند. به این ترتیب، در کارنامهٔ او می‌توان هم‌زمان علاقه به اندیشهٔ سیاسی و اجتماعی، اقتصاد و نهادها، و نیز توجه به معنویت، اخلاق و فلسفهٔ زندگی را مشاهده کرد.

بهشتی شیرازی در مقاطعی نیز در فعالیت‌های سیاسی و مطبوعاتی حضور داشته و در پی رویدادهای سیاسی ایران دوره‌هایی را در زندان گذرانده است. با این حال، نقش وی به‌عنوان مترجم و ناشری که شماری از متون اثرگذار در حوزهٔ اندیشهٔ اجتماعی و فلسفهٔ زندگی را به فارسی عرضه کرده، جایگاهی مستقل و قابل توجه دارد.