عزت‌الله فولادوند

عزت‌الله فولادوند در پنجم دی‌ماه ۱۳۱۴ در اصفهان زاده شد. پدرش غلامرضا فولادوند، قاضی دادگستری و نماینده مجلس شورای ملی، و پدربزرگش عزیزالله‌خان فولادوند نیز از رجال سیاسی و نمایندگان مجلس بودند. او تحصیلات ابتدایی و بخشی از دبیرستان را در تهران و انگلستان گذراند و سپس برای تحصیل پزشکی راهی پاریس شد؛ اما پس از خواندن کتاب «مسائل فلسفه» اثر برتراند راسل، رشته پزشکی را رها کرد و عازم آمریکا شد تا فلسفه بخواند. او دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای فلسفه را در دانشگاه کلمبیای نیویورک زیر نظر اساتیدی چون آرتور دانتو، رابرت کامینگ و سیدنی مورگن‌بسر گذراند.

فولادوند از سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۹ در سمت‌های مختلف در شرکت ملی نفت ایران و وزارت امور اقتصادی و دارایی مشغول به کار بود، اما هم‌زمان فعالیت فرهنگی و ترجمه را نیز پی گرفت. نخستین ترجمه شاخص او، «گریز از آزادی» اثر اریش فروم (۱۳۴۸)، در سال ۱۳۵۰ عنوان «مترجم ممتاز در رشته علوم اجتماعی» را برایش به ارمغان آورد. در ادامه، کتابی درباره آلبر کامو (۱۳۴۹) و رساله «خشونت» اثر هانا آرنت را ترجمه کرد؛ ترجمه‌ای که در دورانی صورت گرفت که خشونت انقلابی از سوی جریان‌های گوناگون سیاسی ایران تقدیس می‌شد و فولادوند، فارغ از دوقطبی چپ و راست، مسیر تازه‌ای در آشنایی با فلسفه سیاسی لیبرال پیش روی نسل بعد از انقلاب گشود.

از مهم‌ترین آثار او می‌توان به ترجمه درس‌گفتارهای هانا آرنت درباره فلسفه سیاسی کانت (با عنوان «فلسفه کانت»، برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی در دوره هشتم)، «آگاهی و جامعه» اثر اچ. استوارت هیوز (برگزیده کتاب سال در دوره نهم)، «مردان اندیشه» و «فیلسوفان بزرگ» اثر برایان مگی (که شامل گفت‌وگوهایی درباره فیلسوفان بزرگ غرب با فیلسوفان معاصر است)، «اندیشه سیاسی کارل پوپر» اثر جرمی شیرمر، «زندگینامه فلسفی من» و «نیچه و مسیحیت» اثر کارل یاسپرس، و «برج فرازان» اثر باربارا تاکمن اشاره کرد؛ این اثر اخیر برنده عنوان «کتاب ممتاز سال» جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۰ شد.

فولادوند در میان مترجمان ایرانی به دقت زبانی، وسواس در انتخاب معادل‌های فارسیِ اصیل برای مفاهیم فلسفی، و وفاداری به ظرافت‌های فکری متن اصلی شهرت دارد. او بیش از آنکه صرفاً مترجم باشد، از طریق گزینش آثاری درباره آزادی، جامعه باز، نقد ایدئولوژی‌های تمامیت‌خواه و فلسفه سیاسی کانتی، به یکی از مهم‌ترین واسطه‌های آشنایی خوانندگان فارسی‌زبان با سنت اندیشه سیاسی لیبرال در قرن بیستم بدل شده است.