
علم میکوشد نظریههایی به ما بدهد که از لحاظ تجربی کفایت داشته باشند.
بس ون فراسن فیلسوف هلندی-آمریکایی و از چهرههای برجسته فلسفه علم معاصر است. او بیش از همه با نظریه «تجربهگرایی سازنده» شناخته میشود؛ دیدگاهی که در برابر واقعگرایی علمی، هدف علم را کفایت تجربی نظریهها میداند نه الزاماً صدق کامل آنها درباره امور مشاهدهناپذیر.
بس ون فراسن در سال ۱۹۴۱ در هلند به دنیا آمد و بعدها در آمریکای شمالی به تحصیل و تدریس فلسفه پرداخت. او در دانشگاههایی چون ییل، تورنتو، کالیفرنیای جنوبی، پرینستون و ایالتی سانفرانسیسکو فعالیت دانشگاهی داشته است.
شهرت اصلی ون فراسن به کتاب «The Scientific Image» بازمیگردد؛ اثری که در آن نظریه «تجربهگرایی سازنده» را صورتبندی کرد. بر اساس این دیدگاه، پذیرش یک نظریه علمی به معنای باور به صدق همه دعاوی آن درباره موجودات مشاهدهناپذیر نیست، بلکه به معنای باور به کفایت تجربی آن است؛ یعنی اینکه نظریه بتواند پدیدههای مشاهدهپذیر را درست توضیح دهد و پیشبینی کند.
ون فراسن در برابر واقعگرایی علمی از موضعی تجربهگرا دفاع میکند، اما این تجربهگرایی را با تحلیلهای دقیق درباره مدلها، قوانین علمی، احتمال، تبیین و ساختار نظریهها همراه میسازد. او همچنین در فلسفه فیزیک، منطق، معرفتشناسی و مسئله بازنمایی علمی آثار مهمی نوشته است.
از آثار شناختهشده او میتوان به «The Scientific Image»، «Laws and Symmetry»، «Quantum Mechanics: An Empiricist View»، «The Empirical Stance» و «Scientific Representation» اشاره کرد. اندیشه او برای هر بحثی درباره واقعگرایی علمی، ضدواقعگرایی، مشاهدهپذیری و حدود معرفت علمی اهمیت اساسی دارد.