
فلسفه علم، جامعهشناسی علم، نظریه کنشگر-شبکهفرانسوی۱۹۴۷–۲۰۲۲
«ما هرگز مدرن نبودهایم.»
برونو لاتور فیلسوف، جامعهشناس علم و نظریهپرداز فرانسوی بود که بهعنوان یکی از چهرههای مهم در مطالعات علم و فناوری و نظریه کنشگر-شبکه شناخته میشود. او با نقد دوگانههای سنتی میان طبیعت و جامعه، انسان و غیرانسان، رویکرد تازهای برای مطالعه تولید دانش علمی و روابط میان موجودات و اشیا ارائه کرد.
برونو لاتور در سال ۱۹۴۷ در شهر بون فرانسه به دنیا آمد. او در رشته فلسفه تحصیل کرد و سپس به مطالعه انسانشناسی، جامعهشناسی علم و فناوری پرداخت. لاتور بخش مهمی از فعالیت دانشگاهی خود را در مرکز ملی پژوهش علمی فرانسه و سپس در مدرسه عالی معدن پاریس و مؤسسه مطالعات سیاسی پاریس (Sciences Po) گذراند.
لاتور با پژوهشهای خود در حوزه مطالعات علم و فناوری به یکی از بنیانگذاران رویکردی موسوم به نظریه کنشگر-شبکه (Actor-Network Theory) تبدیل شد. این نظریه بر آن است که پدیدههای علمی و اجتماعی حاصل شبکههایی از روابط میان انسانها، ابزارها، فناوریها، نهادها و اشیای غیرانسانی هستند و نباید جامعه و طبیعت را به دو قلمرو کاملاً جدا تقسیم کرد.
از آثار مهم او میتوان به «زندگی آزمایشگاهی» (با همکاری استیو وولگار)، «ما هرگز مدرن نبودهایم»، «علم در عمل»، «سیاست طبیعت» و «چگونه جهان را مشترک کنیم» اشاره کرد. لاتور در سالهای پایانی زندگی خود به مسائل زیستمحیطی و بحران اقلیمی پرداخت و بر ضرورت بازاندیشی رابطه انسان با زمین و دیگر موجودات تأکید کرد. اندیشه او تأثیر گستردهای بر فلسفه علم، جامعهشناسی، انسانشناسی و مطالعات محیطزیست گذاشته است.
هنوز مطلبی برای این اندیشمند ثبت نشده است.