زندگی و اندیشه
فضل‌الرحمان ملک (۱۹۱۹–۱۹۸۸) اندیشمند و فیلسوف اسلامی پاکستانی و یکی از مهم‌ترین نمایندگان نواندیشی دینی در جهان اسلام در قرن بیستم بود. او با ترکیب دانش عمیق سنت اسلامی و روش‌های انتقادی غرب، رویکردی تاریخی و اخلاقی به فهم قرآن ارائه داد. آثار او تأثیر ماندگاری بر مطالعات اسلامی معاصر و جریان اصلاح‌طلبی دینی گذاشته است.
فضل‌الرحمان ملک در ۲۱ سپتامبر ۱۹۱۹ در ناحیه هزاره (در قلمرو هند بریتانیا، امروز پاکستان) زاده شد. پدرش مولانا شهاب‌الدین از فقهای برجسته اهل سنت بود و او مقدمات علوم اسلامی را نزد وی آموخت. سپس در دانشگاه پنجاب تحصیل کرد و برای دکتری به دانشگاه آکسفورد رفت و در ۱۹۴۹ با رساله‌ای درباره ابن‌سینا فارغ‌التحصیل شد.
او در دانشگاه‌های دورهام، مک‌گیل و کالیفرنیا تدریس کرد و از ۱۹۶۹ تا پایان عمر، استاد اندیشه اسلامی در دانشگاه شیکاگو بود. فضل‌الرحمان بر زبان‌های عربی، یونانی، لاتین، آلمانی و فرانسوی تسلط داشت و کوشید میان سنت اسلامی و چالش‌های مدرنیته پیوند برقرار کند.
مهم‌ترین آثار او عبارتند از «اسلام»، «مضامین اصلی قرآن»، «اسلام و مدرنیته: تحول یک سنت فکری»، و «نبوت در اسلام». او بر فهم تاریخی قرآن، تمایز میان اصول اخلاقی پایدار و احکام تاریخی، و احیای اجتهاد تأکید داشت. از نظر او قرآن کتاب اخلاق و هدایت است نه صرفاً مجموعه احکام حقوقی. فضل‌الرحمان در ۲۶ ژوئیه ۱۹۸۸ در شیکاگو درگذشت.
