«هر سوره قرآن دارای نظمی خاص و هدفی واحد است که همه اجزای آن را به یکدیگر پیوند میدهد.»
حمیدالدین فراهی مفسر قرآن، متفکر اسلامی و از برجستهترین قرآنپژوهان شبهقاره هند در دوران معاصر بود. او بهویژه برای نظریه «نظم قرآن» و تأکید بر انسجام ساختاری سورهها و آیات قرآن شناخته میشود و بر جریانهای جدید تفسیر قرآن در شبهقاره تأثیر گذاشت.
حمیدالدین فراهی در سال ۱۸۶۳ در فریها، در ایالت اوتار پرادش هند، به دنیا آمد. او تحصیلات سنتی اسلامی را آغاز کرد و در کنار آن به یادگیری زبانهای عربی، فارسی و انگلیسی پرداخت. فراهی از دانشمندان برجسته علوم اسلامی زمان خود بهره برد و بعدها به تدریس و پژوهش در حوزههای ادبیات عرب، تفسیر قرآن و علوم دینی پرداخت.
مهمترین دستاورد فکری فراهی نظریه «نظم قرآن» بود؛ دیدگاهی که بر پیوستگی درونی قرآن، ارتباط موضوعی میان آیات و ساختار منسجم سورهها تأکید میکرد. او معتقد بود هر سوره دارای یک محور اصلی یا «عمود» است و آیات آن در ارتباطی منظم با این محور قرار دارند. این رویکرد بعدها توسط شاگرد و ادامهدهنده اندیشه او، امین احسن اصلاحی، گسترش یافت.
از آثار مهم فراهی میتوان به «مفردات القرآن»، «دلائل النظام» و «التکمیل فی اصول التأویل» اشاره کرد. او همچنین مطالعات گستردهای درباره زبان عربی قرآن، روشهای تفسیر و رابطه میان قرآن و سنت انجام داد.
حمیدالدین فراهی در ۱۱ نوامبر ۱۹۳۰ درگذشت. اندیشههای او درباره ساختار و انسجام قرآن همچنان در میان برخی قرآنپژوهان معاصر مورد توجه است و او یکی از چهرههای اثرگذار در شکلگیری جریانهای جدید تفسیر قرآن در شبهقاره هند به شمار میآید.
هنوز مطلبی برای این اندیشمند ثبت نشده است.