جلال‌الدین همایی

جلال‌الدین همایی در ۱۳ دی ۱۲۷۸ در اصفهان و در خانواده‌ای اهل ادب و سنت به دنیا آمد. آموزش‌های نخستین فارسی، عربی، قرآن و متون کلاسیک را نزد پدر و مادر و سپس نزد پدر و عموی خود فراگرفت. او قرآن و الفیه را از حفظ داشت و بعدها در شعر با تخلص «سنا» شناخته شد.

همایی در جوانی به مدرسه‌های حقایق و قدسیه اصفهان رفت و سپس حدود بیست سال در مدرسه نیم‌آورد به تحصیل علوم دینی، فقه، عربی و فلسفه پرداخت. در این دوره از محضر استادانی چون آقا شیخ علی یزدی، آقا سیدمحمدکاظم کرونی اصفهانی و آقا سیدمهدی درچه‌ای بهره برد و به مرتبه‌ای از دانش حوزوی رسید که صاحب اجازه شد. آشنایی او با فقه، فلسفه، نجوم قدیم، اسطرلاب و جفر نشان‌دهنده گستره کم‌نظیر دانش سنتی او بود.

او از میانه دوران تحصیل به تدریس روی آورد و در اصفهان، تبریز و تهران به آموزش ادبیات، عربی، فلسفه و فقه پرداخت. پس از انتقال به تهران، در دبیرستان‌هایی چون دارالفنون و شرف تدریس کرد و سپس به دانشگاه تهران راه یافت. همایی سال‌ها در دانشکده حقوق فقه درس داد و بعد در دانشکده ادبیات به تدریس صنایع ادبی در دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری پرداخت.

از آثار مهم او می‌توان به «تاریخ ادبیات ایران»، «غزالی‌نامه»، «خیامی‌نامه»، «مولوی‌نامه»، «فنون بلاغت و صناعات ادبی»، «تصوف در اسلام»، «تاریخ علوم اسلامی»، «تاریخ اصفهان» و «دیوان سنا» اشاره کرد. او همچنین در تدوین یکی از مجلدات لغت‌نامه دهخدا مشارکت داشت. جایگاه همایی در فرهنگ ایران بیشتر به پیوند میان سنت ادبی، عرفانی و آموزشی بازمی‌گردد؛ او هم شارح متون کلاسیک بود و هم آموزگاری که نسل‌هایی از پژوهشگران و ادیبان معاصر را پرورش داد.