جان دیویی

جان دیویی در سال ۱۸۵۹ در ایالات متحده زاده شد و در سال ۱۹۵۲ درگذشت. او در دانشگاه‌هایی چون شیکاگو و کلمبیا تدریس کرد و در کنار چارلز سندرس پیرس و ویلیام جیمز، از چهره‌های اصلی سنت پراگماتیسم آمریکایی به شمار می‌آید. دیویی فلسفه را فعالیتی جدا از زندگی نمی‌دانست، بلکه آن را ابزاری برای حل مسائل واقعی انسان و جامعه می‌فهمید.

در اندیشه دیویی، تجربه جایگاهی مرکزی دارد. او معتقد بود معرفت از دل تعامل فعال انسان با محیط پدید می‌آید و اندیشه زمانی معنا دارد که در آزمون عمل و حل مسئله به کار آید. از همین رو، فلسفه او با علم، آموزش، سیاست و اخلاق پیوندی نزدیک دارد و بر رشد، آزمایش، گفت‌وگو و بازسازی پیوسته تجربه انسانی تأکید می‌کند.

دیویی در فلسفه تعلیم و تربیت نیز نقشی بنیادین داشت. او آموزش را آماده‌سازی صرف برای آینده نمی‌دانست، بلکه آن را خودِ فرایند زندگی و مشارکت دموکراتیک می‌فهمید. آثاری مانند «دموکراسی و آموزش»، «تجربه و طبیعت»، «هنر به مثابه تجربه» و «لیبرالیسم و عمل اجتماعی» نشان می‌دهند که پروژه فکری او بر پیوند میان آزادی، دموکراسی، تجربه و اصلاح اجتماعی استوار است.