اندیشمند خارجی
توشی‌هیکو ایزوتسو
Toshihiko Izutsuفلسفه تطبیقی، اسلام‌شناسی و زبان‌شناسیژاپنی
زندگی و اندیشه
توشی‌هیکو ایزوتسو (۱۹۱۴–۱۹۹۳) فیلسوف، اسلام‌پژوه، زبان‌شناس و مترجم برجسته ژاپنی بود. او به عنوان یکی از پیشگامان فلسفه تطبیقی و پدیدارشناسی زبان شناخته می‌شود که با ترجمه قرآن به ژاپنی و تحلیل معناشناختی متون اسلامی تأثیری جهانی گذاشت.
توشی‌هیکو ایزوتسو در سال ۱۹۱۴ در توکیو متولد شد. او تحصیلات عالی خود را در دانشگاه کیو گذراند و از همان دوران جوانی استعداد شگفت‌انگیزی در یادگیری زبان‌های مختلف (از جمله عربی، فارسی، عبری، لاتین، یونانی، سانسکریت و چندین زبان اروپایی) نشان داد. ایزوتسو نخستین کسی بود که قرآن را مستقیماً از زبان عربی به زبان ژاپنی ترجمه کرد؛ ترجمه‌ای دقیق که هنوز از اعتبار بالایی برخوردار است.
او پس از تدریس در دانشگاه کیو، به دعوت انستیتو مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا پیوست و سال‌ها در آنجا و همچنین در انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران به پژوهش و تدریس پرداخت. ایزوتسو در دوران حضورش در ایران همکاری‌های علمی گسترده‌ای با اندیشمندانی چون سید حسین نصر و مهدی محقق داشت و آثار مهمی درباره عرفان اسلامی و حکمت متعالیه ملاصدرا منتشر کرد.
روش پژوهشی ایزوتسو متکی بر تحلیل معناشناختی (Semantics) و ساختارگرایی پدیدارشناختی بود. او در آثار شاخص خود از جمله «خدا و انسان در قرآن»، «مفاهیم اخلاقی-دینی در قرآن» و «صوفیسم و تائویسم» کوشید جهان‌بینی قرآن و نیز وجوه اشتراک میان عرفان اسلامی (به‌ویژه مکتب ابن‌عربی) و سنّت‌های شرقی مانند تائویسم و زن‌بودیسم را در قالب فلسفه تطبیقی تبیین کند. ایزوتسو در سال ۱۹۹۳ درگذشت.
