
فلسفه سیاسی و اجتماعیایرانیزادهی ۱۹۶۲
ایدئولوژی میتواند دینی یا غیردینی باشد.
اسفندیار طبری فیلسوف و پژوهشگر ایرانی، دانشآموخته فیزیک و دارای دکترای فلسفه از دانشگاه اشتوتگارت است. پژوهشهای او از فلسفه سیاسی و نظریه عدالت جان رالز تا فلسفه میانفرهنگی سهروردی، فلسفه دیجیتال و فلسفه سالمندی را دربرمیگیرد.
اسفندیار طبری در ۲ ژوئن ۱۹۶۲ در ایران متولد شد. او ابتدا در فیزیک تحصیل کرد و مدرک دیپلم فیزیک گرفت و سپس به فلسفه روی آورد. رساله دکترای او در دانشکده فلسفیـتاریخی دانشگاه اشتوتگارت با عنوان «پژوهشی روششناختی درباره نقد و عقلانیت نزد سهروردی در زمینه فلسفه اروپایی» در سال ۲۰۰۷ پذیرفته شد. در منابع آلمانی، نظریه عدالت جان رالز، فلسفه فرهنگ ارنست کاسیرر و فلسفه ایرانی سده دوازدهم از حوزههای اصلی پژوهش او معرفی شدهاند.
یکی از محورهای مهم کار طبری فلسفه میانفرهنگی است. در کتاب «Sohrewardi interkulturell gelesen» او فلسفه شهابالدین سهروردی را در نسبت با سنتهای اسلامی، ایران باستان، فلسفه یونانی و فلسفه اروپایی بررسی میکند. توجه او در این اثر تنها به جنبه عرفانی سهروردی محدود نیست، بلکه نقد منطق، عقلانیت و نسبت میان سنتهای فلسفی نیز جایگاهی اساسی دارد.
فلسفه سیاسی و نظریه عدالت بخش دیگری از آثار اوست. کتاب «Gerechtigkeit und Unparteilichkeit» به نسبت عدالت و بیطرفی میپردازد و نظریههای مختلف عدالت را بررسی میکند. نوشتههای فارسی او نیز موضوعاتی چون دموکراسی، مشروعیت، دین و حکومت، ملت و جامعه، اخلاق سکولار و فلسفه سیاسی فمینیسم را دربرمیگیرند. در مقاله «فلسفه سیاسی فمینیسم»، طبری بر بررسی هنجاری و اخلاقی فمینیسم در چارچوب فلسفه سیاسی تأکید میکند.
در سالهای اخیر، دامنه پژوهشهای طبری به مسائل فلسفی ناشی از تحولات فناوری گسترش یافته است. کتاب آلمانی «Philosophie der Digitalität: Eine Kritik der politischen Technologie» که در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، پیامدهای دیجیتالیشدن را از منظر فلسفه اجتماعی بررسی میکند و به موضوعاتی چون هویت، دانش، ارتباط، قدرت دیجیتال، هوش مصنوعی، پدیدارشناسی امر دیجیتال، بیگانگی و ترانساومانیسم میپردازد.
طبری همچنین به فلسفه و پدیدارشناسی سالمندی پرداخته است. دو اثر آلمانی و انگلیسی او درباره بازاندیشی سالمندی در سال ۲۰۲۴ منتشر شدند و مباحثی چون تجربه وجودی پیری، اخلاق، عدالت بیننسلی، معرفتشناسی و ساخت اجتماعی سالمندی را بررسی میکنند. پژوهش مستقل او درباره عدالت بیننسلی نیز نظریههای ارسطو، رالز و دیتر بیرنباخر را با مسئله نسلها پیوند میدهد.
طبری از سال ۲۰۰۹ بهعنوان پژوهشگر وابسته با دانشگاه UMIT در اتریش همکاری داشته و در سال ۲۰۱۴ مجله فلسفی فارسیزبان «خرمگس» را بنیان گذاشته و سردبیری کرده است. مجموعه آثار او نشاندهنده تلاشی برای پیوند فلسفه سیاسی و اجتماعی معاصر با فلسفه میانفرهنگی، سنت فلسفی ایران و مسائل نوپدیدی چون دیجیتالیشدن و سالمندی است.