جان رالز

جان رالز، زاده ۲۱ فوریه ۱۹۲۱ و درگذشته ۲۱ نوامبر ۲۰۰۲، فیلسوف آمریکایی و از مهم‌ترین چهره‌های فلسفه سیاسی و اخلاق در قرن بیستم بود. شهرت او بیش از همه به دلیل صورت‌بندی نظریه «عدالت به‌مثابه انصاف» است؛ نظریه‌ای که با انتشار کتاب «نظریه عدالت» در سال ۱۹۷۱ به یکی از منابع کلاسیک فلسفه سیاسی معاصر تبدیل شد.

رالز در دانشگاه پرینستون تحصیل کرد و دکترای فلسفه خود را در سال ۱۹۵۰ دریافت کرد. او پس از دوره‌ای پژوهش در آکسفورد و تدریس در دانشگاه‌هایی مانند کرنل و ام‌آی‌تی، به دانشگاه هاروارد رفت و حدود پنجاه سال در آنجا به تدریس و پژوهش پرداخت. در این سال‌ها، شاگردان و متفکران برجسته‌ای در حوزه فلسفه اخلاق و فلسفه سیاسی از کلاس‌ها و آثار او تأثیر پذیرفتند.

اندیشه رالز بر پرسشی بنیادین متمرکز است: جامعه عادلانه چگونه جامعه‌ای است؟ او برای پاسخ به این پرسش، آزمایش فکری «وضع نخستین» و «حجاب جهل» را مطرح کرد؛ وضعیتی فرضی که در آن افراد بدون دانستن جایگاه، طبقه، جنسیت، استعداد یا موقعیت آینده خود، اصول عادلانه جامعه را انتخاب می‌کنند.

اهمیت فرهنگی رالز در این است که فلسفه سیاسی را بار دیگر به پرسش‌های هنجاری درباره عدالت، برابری، آزادی و نهادهای اجتماعی بازگرداند. آثار او زبان تازه‌ای برای گفت‌وگو درباره عدالت اجتماعی، حقوق شهروندی، فرصت برابر و مسئولیت نهادها در برابر محروم‌ترین افراد جامعه فراهم کرد.