ارسطو

ارسطو یا ارسطاطالیس، زاده ۳۸۴ و درگذشته ۳۲۲ پیش از میلاد، فیلسوف یونان باستان و از اثرگذارترین چهره‌های تاریخ اندیشه است. او در شهر استاگیرا در شمال یونان زاده شد و در هجده‌سالگی به آکادمی افلاطون در آتن رفت. ارسطو حدود بیست سال در آنجا به آموختن، پژوهش و تدریس پرداخت و بعدها راه فکری مستقل خود را از استادش افلاطون جدا کرد.

پس از دوره‌ای سفر و آموزش، ارسطو مدتی آموزگار اسکندر مقدونی بود. او سپس به آتن بازگشت و مدرسه خود را با نام «لایسیوم» بنیان گذاشت؛ جایی که به مرکز مهمی برای پژوهش در فلسفه، منطق، زیست‌شناسی، اخلاق، سیاست، ادبیات و علوم طبیعی تبدیل شد.

اهمیت ارسطو در گستردگی و نظم اندیشه اوست. او در منطق، نخستین نظام دقیق استدلال را پایه‌گذاری کرد و آثارش برای قرن‌ها مبنای آموزش فلسفه و علم در جهان یونانی، اسلامی و اروپایی بود. در اخلاق، سعادت را هدف زندگی انسانی می‌دانست و بر پرورش فضیلت از راه تربیت و عادت تأکید می‌کرد. در متافیزیک، درباره هستی، جوهر، علت، ماده و صورت اندیشید و در «فن شعر» به تحلیل تراژدی، روایت و تأثیر هنر پرداخت.

ارسطو به دلیل نقش بنیادینش در شکل‌گیری فلسفه و علوم، در سنت اسلامی و اروپایی با عنوان «معلم اول» شناخته شده است. اندیشه او همچنان در فلسفه، منطق، اخلاق، سیاست، ادبیات و تاریخ علم جایگاهی محوری دارد.