اندیشمند خارجی
گاستون باشلار
Gaston Bachelardفلسفه علم، پدیدارشناسی تخیل، معرفت‌شناسیفرانسوی۱۸۸۴–۱۹۶۲
«علم با تصحیح خطاهای دیرینه آغاز می‌شود.»
زندگی و اندیشه
گاستون باشلار فیلسوف، معرفت‌شناس و فیلسوف علم فرانسوی بود که به‌خاطر پژوهش‌هایش درباره تاریخ علم، تخیل شاعرانه و شکل‌گیری دانش علمی شناخته می‌شود. او با طرح مفهوم «مانع معرفت‌شناختی» و تحلیل نقش تخیل در تجربه انسانی، تأثیر مهمی بر فلسفه علم و اندیشه معاصر فرانسه گذاشت.
گاستون باشلار در سال ۱۸۸۴ در شهر بار-سور-اوب فرانسه به دنیا آمد. او ابتدا در حوزه علوم و ریاضیات فعالیت کرد و سپس به فلسفه روی آورد. باشلار پس از دریافت دکترای فلسفه، در دانشگاه‌های فرانسه به تدریس پرداخت و از سال ۱۹۴۰ تا ۱۹۵۴ کرسی تاریخ و فلسفه علوم در دانشگاه سوربن را بر عهده داشت.
باشلار در آثار خود به بررسی چگونگی شکل‌گیری دانش علمی و موانع موجود در مسیر شناخت پرداخت. در کتاب «شکل‌گیری ذهن علمی» (۱۹۳۸)، مفهوم «مانع معرفت‌شناختی» را مطرح کرد و نشان داد که باورها و تصورات پیشین می‌توانند مانعی برای پیشرفت علمی باشند. او همچنین بر نقش گسست‌های معرفتی در تحول علم تأکید داشت و بر فیلسوفان علم پس از خود، از جمله ژرژ کانگییم و میشل فوکو، اثر گذاشت.
بخش دیگری از اندیشه باشلار به فلسفه تخیل اختصاص دارد. او در آثاری مانند «روانکاوی آتش»، «آب و رؤیاها» و «شاعرانه فضا» به بررسی تصاویر شاعرانه، عناصر چهارگانه و تجربه خیال‌پردازی پرداخت. باشلار معتقد بود تخیل صرفاً بازتولید واقعیت نیست، بلکه نیرویی خلاق در شکل‌دهی به تجربه انسان از جهان است. اندیشه او پلی میان فلسفه علم، زیبایی‌شناسی و مطالعه تخیل انسانی ایجاد کرد.