محیی‌الدین ابن‌عربی

محیی‌الدین محمد بن علی ابن‌عربی در سال ۵۶۰ هجری (۱۱۶۵ میلادی) در مرسیه در اندلس به دنیا آمد. او از خاندانی عرب‌تبار بود و دوران جوانی را در سویل گذراند. ابن‌عربی پس از طی مراحل سلوک عرفانی، سفرهای گسترده‌ای در جهان اسلام آغاز کرد و از شمال آفریقا به مکه، آناتولی، عراق و سرانجام دمشق رفت و در همان‌جا در سال ۶۳۸ هجری (۱۲۴۰ میلادی) درگذشت.

مهم‌ترین آثار او «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم» است. فتوحات مکیه دایرةالمعارفی عظیم از عرفان، کلام، فقه و تجربه‌های معنوی اوست و فصوص الحکم شرحی فشرده و عمیق بر حکمت پیامبران به‌شمار می‌رود. ابن‌عربی نظریه «وحدت وجود» را به‌گونه‌ای نظام‌مند بسط داد و مفهوم «انسان کامل» را به‌عنوان مظهر تمام‌عیار اسماء و صفات الهی مطرح کرد.

اندیشه‌های او پس از مرگش هم طرفداران پرشوری یافت و هم منتقدان سرسختی؛ با این حال تأثیرش بر عرفان ایرانی، عثمانی و هندی بسیار گسترده بوده و همچنان یکی از ارکان اصلی مطالعات عرفان اسلامی محسوب می‌شود.