جان هیک

حوزه‌های فکری

محور اصلی اندیشه هیک فلسفه دین، مسئله شر، معرفت دینی و پلورالیسم دینی است. او معتقد بود ادیان گوناگون واکنش‌های متفاوت انسان‌ها به «واقعیت نهایی» هستند؛ مفهومی که از نظر او می‌تواند فراتر از تعبیر خاص الهیاتیِ «خدا» در سنت‌های ابراهیمی باشد. این دیدگاه او را به یکی از چهره‌های اثرگذار و بحث‌برانگیز در نظریه کثرت‌گرایی دینی تبدیل کرد.

مباحث و نقدها

هیک در نگاه پلورالیستی خود می‌کوشید امکان نوعی هم‌اعتباری میان سنت‌های دینی را توضیح دهد. همین دیدگاه محل اختلاف او با متفکرانی چون سید حسین نصر بود؛ نصر دین را فرستاده خداوند و واجد منشأ قدسی می‌دانست، در حالی که هیک بیشتر بر واکنش انسانی به واقعیت متعالی تأکید می‌کرد. در سفر هیک به ایران در سال ۱۳۸۳ نیز علی‌اکبر رشاد در نشستی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به نقد مبانی پلورالیسم دینی او پرداخت.