ریچارد رنگهام

ریچارد رنگهام در ۱۹۴۸ در بریتانیا زاده شد. او در دانشگاه‌های آکسفورد و کمبریج زیست‌شناسی خواند و پژوهش میدانی درباره شامپانزه‌ها را در گومبه در تانزانیا، در حلقه پژوهشی جین گودال، آغاز کرد. سپس استاد انسان‌شناسی زیستی در دانشگاه هاروارد شد. در ۱۹۸۷ پروژه شامپانزه‌های کیبالی را در اوگاندا بنیان نهاد و از آن پس بر پایه مشاهده‌های طولانی‌مدت از جامعه‌های شامپانزه‌ها به پرسش‌هایی درباره خاستگاه‌های رفتار انسان پرداخت. همچنین در ۱۹۸۷ بورس «مک‌آرتور» را دریافت کرد.

در کتاب «مردان اهریمنی» (۱۹۹۶، با دیل پیترسون) استدلال کرد که خشونت گروهی و تهاجم ائتلافی مردان، میان شامپانزه‌ها و انسان‌ها ریشه‌ای تکاملی مشترک دارد. در «آتش را بگیر: چگونه پختن ما را انسان کرد» (۲۰۰۹) فرضیه‌ای مطرح کرد که بنا بر آن مهار آتش و پختن غذا، با افزایش بازدهی انرژی غذا، در دگرگونی‌های زیستی گونه‌ی انسان (از جمله بزرگ‌شدن مغز و کوچک‌شدن دستگاه گوارش) نقش اصلی داشته است. این فرضیه محل بحث میان پژوهشگران است.

در «پارادوکس نیکی» (۲۰۱۹) میان خشونت واکنشی و خشونت پیش‌اندیشیده تمایز گذاشت. او مدعی است که انسان‌ها در طول تکامل با حذف دسته‌جمعی افراد پرخاشگر، از نظر خشونت واکنشی رام‌تر شدند و این فرایند «خودرام‌سازی» را به خلق‌وخوی نسبتاً مهربان‌تر انسان پیوند می‌زند. با این حال توانایی ما برای خشونت سازمان‌یافته و برنامه‌ریزی‌شده همچنان بر جاست. رنگهام ویراستار همکار کتاب «جوامع پریمات‌ها» نیز بوده است.