ذهن انسان مجموعهای از سازوکارهای روانشناختی است که برای حل مسائل بقا و تولیدمثل اجداد ما در محیطهای گذشته شکل گرفتهاند.
Life and Thought
دیوید باس روانشناس آمریکایی و از بنیانگذاران و برجستهترین چهرههای روانشناسی تکاملی است که با پژوهشهای گستردهی بینفرهنگی خود دربارهی انتخاب جفت، حسادت و راهبردهای جفتیابی انسانی شناخته میشود. کتاب او «تکامل میل» به یکی از تأثیرگذارترین آثار این حوزه بدل شده است.
دیوید مایکل باس در ایندیانای آمریکا زاده شد و مدرک دکتری روانشناسی خود را از دانشگاه برکلی دریافت کرد. او سپس در دانشگاههای میشیگان و هاروارد تدریس کرد و از سال ۱۹۹۶ عضو هیئت علمی دانشگاه تگزاس در آستین است، جایی که هماکنون نیز به تدریس و پژوهش مشغول است.
باس یکی از پیشگامان کاربرد نظریهی تکامل داروینی در تبیین رفتار و روان انسان مدرن به شمار میرود. پژوهش مشهور او که در دههی ۱۹۸۰ آغاز شد، شامل بررسی ترجیحات جفتیابی در بیش از سی وسه فرهنگ در سراسر جهان بود و به یافتههایی دربارهی تفاوتهای نظاممند میان زن و مرد در انتخاب همسر انجامید که او آنها را ریشه در فشارهای انتخاب طبیعی و انتخاب جنسی میداند.
کتاب او «تکامل میل: راهبردهای جفتیابی انسانی» (۱۹۹۴) این یافتهها را برای مخاطب عام تبیین کرد و به یکی از متون پایهای روانشناسی تکاملی بدل شد. باس همچنین در زمینهی حسادت جنسی نظریهای پرنفوذ ارائه داد؛ مبنی بر اینکه مردان و زنان به دلیل تفاوت در ریسکهای تکاملی مرتبط با بیوفایی (عدم قطعیت پدری در برابر از دستدادن منابع)، به شکلهای متفاوتی از خیانت حساسیت نشان میدهند. او همچنین آثاری دربارهی روانشناسی قتل و پرخاشگری («قاتل درون») و کتاب درسی «روانشناسی تکاملی: علم نوین ذهن» را منتشر کرده که یکی از پرکاربردترین منابع آموزشی این رشته است.
اندیشههای باس همواره محل مناظره بودهاند؛ منتقدان او را به جبرگرایی زیستی و نادیدهگرفتن نقش فرهنگ و جامعهپذیری متهم کردهاند، در حالیکه او و همفکرانش تأکید میکنند که تبیین تکاملی صرفاً یکی از سطوح تحلیل رفتار انسانی است و نافی نقش فرهنگ نیست.