«آرامش از درون می‌آید؛ آن را در بیرون جست‌وجو نکن.»
زندگی و اندیشه
بودا، یا گوتاما بودا، بنیان‌گذار آیین بودایی و یکی از اثرگذارترین آموزگاران معنوی و اخلاقی تاریخ آسیاست. او با آموزه‌هایی چون رنج، ناپایداری، رهایی از دلبستگی و راه میانه، سنتی فکری و عملی پدید آورد که بر فلسفه، اخلاق، مراقبه و فرهنگ‌های گوناگون اثر گذاشت.
بودا نامی افتخاری به معنای «بیدارشده» است و معمولاً به سیدارتا گوتاما، شاهزاده‌ای از خاندان شاکیه، اطلاق می‌شود. درباره تاریخ دقیق زندگی او اختلاف‌هایی وجود دارد، اما بیشتر پژوهش‌ها او را شخصیتی تاریخی در شمال هند باستان در حدود سده‌های ششم تا پنجم پیش از میلاد می‌دانند. بنا بر روایت‌های سنتی، او پس از مشاهده پیری، بیماری، مرگ و رنج انسانی، زندگی اشرافی را ترک کرد و در جست‌وجوی راه رهایی برآمد.
بودا پس از دوره‌ای ریاضت سخت، به راهی میانه میان کام‌جویی و خودآزاری رسید و بنا بر سنت بودایی، در بودگایا به بیداری دست یافت. آموزه محوری او در «چهار حقیقت شریف» صورت‌بندی می‌شود: وجود رنج، ریشه داشتن رنج در دلبستگی، امکان رهایی از رنج و راه هشت‌گانه برای رسیدن به رهایی.
آموزه‌های بودا نخست شفاهی منتقل شد و بعدها در مجموعه‌هایی مانند «سه سبد» یا تری‌پیتکه گرد آمد. مفاهیمی چون ناپایداری، بی‌خویشتنی، وابستگی متقابل پدیده‌ها و رهایی از دلبستگی در مرکز سنت‌های گوناگون بودایی قرار گرفتند.
اهمیت بودا فقط در بنیان‌گذاری یک دین جهانی نیست؛ اندیشه او در اخلاق، روان‌شناسی، فلسفه ذهن، فلسفه دین و شیوه‌های مراقبه تأثیری ماندگار داشته است.
