Hossein Hosseini's essay “Emmanuel Levinas: Philosopher of the Other”

My vagabond heart has gone to the twists of his tresses,

From that long journey of its own, it has no intention of returning home.

(Hafez)

One of the preoccupations of many modern philosophers is the discussion of the “Other” and the relationship with it. This concern is more prevalent among continental philosophers. Perhaps because they speak more of tangible and conventional matters than analytic philosophers, and are less engaged in academic games and university debates. In the writings that follow, we will briefly examine the discussion of the “Other” in the works of philosophers such as Levinas, Buber, Derrida, and Marion.

Levinas (1906–1995) was one of the most important philosophers in France, who, as it happens, placed the greatest emphasis on ethical life. Here, some of his views are briefly mentioned:

Levinas is a critic of many philosophical currents. In his view, the hallmark of philosophy has always been its inability to think of the other and the “Other,” reducing everything to the “self.” This is the tragic story of Western philosophy; from Parmenides, who reduced all multiplicities to an all-encompassing unity, to the “I” of Kant and Hegel, which left no room for others and considered everything to be born of and parasitic upon the “I.”

Levinas likens the adventure of philosophy to the story of Ulysses[1] in Greek mythology, who, after many journeys and enduring various perils and mishaps, finally returns to that familiar land (Ithaca[2]).

In contrast to Ulysses, he praises Abraham (pbuh); one who leaves his homeland forever and sets out on a path that leads him to an “other” land; a land that bears no trace of familiarity.

But philosophy has always been like Ulysses, not Abraham. Philosophy has always sought to return to the familiar land, and Levinas strives to take philosophy to a place that is elsewhere, and to make it ready and receptive to an encounter with what it has always repressed.

Levinas distinguishes between the “Same” and the “Other.” A distinction that seems simple but has a vital aspect. The Same means that which I understand; that which I want; that which is familiar to me. The “Same” is easily categorized and packaged and swallowed into oneself, but the other and the Other are never so.

The “Other” does not fit into the categories constructed by my mind. The Other is not a photocopy of me. The Other does not emerge from within my thoughts and perceptions. The Other has its own dignity and independence. The Other is not my shadow, nor is it my construct. The Other is the Other.

All tyrants and totalitarians reduce the Other to the “Same.” Totalitarianism[3] means the denial and repression of the otherness of the Other; it means, before the Other even opens their mouth to speak, packaging and judging them based on one's own mental categories. Domination, exploitation, and tyranny all have their roots in this repression of the Other.

“The face of the Other is a trace of God.”

(Levinas)

For Levinas, face-to-face relations with the Other become the foundation of ethics, and this ethics is so important to Levinas that he considers it not a branch of philosophy but the very basis of philosophy. He calls ethics “first philosophy[4].” (First philosophy was a term used by the ancients to refer to the highest part of philosophy.)

For Levinas, ethics is more important than anything else. What Levinas means is a tangible ethics arising from face-to-face relations. Such an ethics is the origin and source of everything; in the sense that our effort to understand the world is for the sake of things that matter to us, and what matters to us more and before anything else are the tangible, flesh-and-blood other human beings. In fact, the foundation and meaning of all our quests and researches in philosophy, science, etc., are based on tangible, face-to-face relations with others and stem from the sense of responsibility we have towards them.

به تعبير ديگر، من پيش از آنكه (بنابر دغدغه‌ی فیلسوفان مدرن)، فاعل‌ِ شناسا باشم، عامل اخلاقی‌ام؛ در فلسفه‌ی لویناس، «بايد»، بر «هست»، اولويت دارد و خوبی بر حقيقت تقدم دارد و اساسِ آن است. در واقع، اخلاق و مسئوليت پذيری، مقدم بر هرگونه پژوهش عينی و بی‌طرفانه درباب حقيقت و شرط آن است. اخلاق، نزد لویناس بر معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی که دغدغه‌ی فیلسوفان قبلی بود، اولویت دارد.

“ای هستِ تو، پنهان شده

 در هستیِ پنهانِ من”

(مولانا)

اساساً، «منِ» آدمی در فلسفه‌ی لویناس، با اخلاق است که شکل می‌گیرد و تداوم می‌یابد. من وقتی «من» می‌شوم که با دیگری روبرو می‌گردم. من با دیگری است که خودم را می‌یابم و می‌توانم بگویم: «من».

 هستیِ دیگران، پیشاپیش، در هستی من آغشته است. در فلسفه‌ی لویناس «من» از دیگری جدا نیست؛ «من» با دیگری شکل می‌گیرد و رشد می‌کند. من، منم، چون دیگری هست."منِ" انسان و هويتِ او در ارتباط، تعامل و پاسخ به ديگری شكل می‌گيرد.

 ما در ارتباط با ديگران است كه از انزوا و تنهايی فراتر می‌رويم و اين روابط چهره به چهره، شرط حيات و شكوفايی ماست. «منِ» دکارتی یا رابینسون کروزوئی که منفک از دیگران باشد، فقط در داستان‌ها قابل تصور است، نه در واقعیت.

دیگری، همواره در ما حضور دارد. حتی نهانی‌ترین لحظات زندگیِ درونی ما نیز همچنان با دیگری است. بدون دیگری، اصلاً نمی‌توان از «من» یا زندگی درونیِ من سخن گفت. من هستم، چون دیگری هست و چنانکه گفته شد، دیگری در همه‌ی همّ و غم‌های آدمی حضور دارد. باز هم به تعبیر مولانا:

 

هر چه را خوب و خوش و زیبا کنند

از برای دیده‌ی بینا کنند

کی بود آواز چنگ و زیر و بم

از برای گوش بی‌حس و اصم

به همین دلیل، خودِ حقيقی، از دید لویناس، يك خودِ اخلاقی است كه در مقابل ديگران حس مسؤوليت دارد. به این معنا، اخلاق، فلسفه‌ی اولی است؛ یعنی چنانکه گفته شد، پیش‌شرط هرگونه فلسفه‌ورزی و تأمل است و اساسِ شکل‌گیری «من» و تداوم آن است.

 این زندگیِ اخلاقی و با دیگران است که از دیدِ لویناس، به حیات ما(و مرگ ما) معنا و اصالت می‌بخشد، دریچه‌های امید را به روی‌مان می‌گشاید و زندگی‌مان را سرشار می‌کند. پیداست که روایت لویناس از زندگی اصیل، با فیلسوفان دیگری که در این زمینه سخن گفته‌اند تفاوتهای زیادی دارد؛ فیلسوفانی مانند نیچه، سارتر، کامو و حتی هایدگر.

“حوائج مادی ديگری، نيازهای معنوی من است"[5].

(لویناس)

نزد لویناس، زندگی اخلاقی، با شكوه‌ترين جلوه‌ی تاريخ حيات انسان است؛ اينكه برای نمونه، آدمی وقت گرانبهای خود را ساعتی در هفته به خواندن كتاب برای نابينايان اختصاص دهد، يا كاری داوطلبانه برای ديگران انجام دهد، يا بدون روی و ريا بخششی داشته باشد و به تعبير متون مقدس، که لویناس بارها به کار می‌برد، از "يتيمان و بيوه ها و غريبه ها" دستگيری كند.

لويناس بر اين باور پای می‌فشارد كه رابطه با خداوند تنها از معبر رابطه با انسانها می‌گذرد و دينداری بدون داشتن پروای ديگران، سر تا به سر باطل است.

رابطه با خداوند همواره به واسطه‌ی رابطه با همسايه‌ی آدمی و دفاع از فقرا، بيوه زنان، يتيمان و غريبان است. پیامبران، در نگاه لویناس، نه دلمشغول بقای نفس بلكه دلمشغول «فقرا، بيوه زنان، يتيمان و غريبان» بودند.

چنانکه پیداست، تمام تلاش لویناس، احیای اخلاق در حوزه‌های مختلف است. برای نمونه، در فلسفه‌ی دین، مواجهه با خداوند، از دید لویناس، بی‌واسطه صورت نمی‌گیرد، بلكه در رابطه‌ی اخلاقی با ديگری رخ می‌دهد. تجربه‌ی دينی نزد لویناس، بیش از هر چیز، تجربه‌ا‌ی اخلاقی است.

.

---

.

منابع:

1_ Asghari, Mohammad. The Primacy of Ethics over Philosophy in the Thought of Emmanuel Levinas. Biannual Journal of Philosophical Research. Vol. 6, No. 10, 1391.

2_ Olia, Masoud. Discovering the Other with Levinas. Ney Publishing. 1395.

3_ Cohen Richard. Face to Face with Levinas. SUNNY Series in Philosophy, State University of New York. 1986.

.

---

.

[1] .Ulysses

[2] .Ithaca

[3] .Totalitarianism

[4] .First Philosophy

[5] .Cohen R. 1986. Interview with Richard Kearney.p.13.

.

---

.

Levinas: Philosopher of the Other

Author: Hossein Hosseini (Telegram channel Turquoise Philosophies)

.

---

.