محسن کدیور

محسن کدیور، زادهٔ خرداد ۱۳۳۸ در فسا، فقیه، متأله، نواندیش دینی و پژوهشگر مطالعات اسلامی است. او استاد تمام پژوهشی مطالعات اسلامی در دپارتمان مطالعات دینی دانشگاه دوک در آمریکا است. کدیور از چهره‌های مهم نواندیشی دینی معاصر ایران به‌شمار می‌آید و حوزه اصلی کارش فقه سیاسی شیعه، الهیات اسلامی، فلسفه اسلامی، حقوق بشر، آزادی مذهب و نقد نظریه ولایت فقیه است.

او تحصیل علوم اسلامی را از سال ۱۳۵۹ آغاز کرد و سپس در حوزه علمیه قم ادامه داد. مهم‌ترین استادان او حسینعلی منتظری و عبدالله جوادی آملی بوده‌اند. کدیور در سال ۱۳۷۶ از حسینعلی منتظری گواهی اجتهاد دریافت کرد. همچنین کارشناسی ارشد الهیات و دکتری فلسفه و حکمت اسلامی را از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. رساله دکتری او درباره آراء آقاعلی مدرس طهرانی در حکمت متعالیه بود.

کدیور از آغاز با مسئله نسبت فقه، حکومت، آزادی و حقوق انسان درگیر بوده است. پروژه فکری او را می‌توان در سه محور خلاصه کرد: اصلاح ساختاری میراث اسلامی، پالایش انتقادی اندیشه شیعی، و بازاندیشی نسبت سنت و تجدد.

در فقه سیاسی، او از منتقدان جدی نظریه ولایت فقیه و حکومت دینی انتصابی است. در حوزه حقوق بشر، کوشیده است نشان دهد که می‌توان خوانشی از اسلام عرضه کرد که با آزادی مذهب، کرامت انسان و حقوق شهروندی سازگار باشد. در فلسفه و کلام نیز به حکمت متعالیه، سنت عقلانی شیعه و تصحیح متون فلسفی توجه داشته است.