اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
Mohammad Mojtahed Shabestari invited the maraji‘ to a debate on the “validity of jurisprudential ijtihad,” but they declined. He considers their reading of Islam to be violence‑breeding and holds that academic accountability is the prerequisite for ending vulgarized interpretation and intellectual stagnation.

For nearly forty years, the governmental Maraji‘ of Iran have supported, promoted, and theorized an “official, irrational, and violence-nurturing reading of the Book and the Sunnah” in Iran. Their milieu has been so adorned with various sanctities and delusory titles that it is as if their opinions, thoughts, fatwas, and political and social stances are beyond any question or criticism. Those who claim custodianship over the uncustodiable religion of Islam directly and indirectly label any new word about religion and the interpretation of the Book and the Sunnah that does not conform to their traditional teachings as casting doubt, innovation, and deviation. The theoretical basis for all the various pressures exerted by numerous institutions to restrict and isolate the holders of new opinions and thoughts about religion are those jurisprudential opinions and fatwas that issue from the pens and tongues of those Maraji‘. At present, those religious authorities play the most significant roles in the emergence of the massive political, social, economic, moral, and spiritual damages resulting from the violent reading of the Book and the Sunnah.
Mohammad Mojtahed Shabestari:
1- For nearly forty years, the governmental Maraji‘ of Iran have supported, promoted, and theorized an “official, irrational, and violence-nurturing reading of the Book and the Sunnah” in Iran. Their milieu has been so adorned with various sanctities and delusory titles that it is as if their opinions, thoughts, fatwas, and political and social stances are beyond any question or criticism. Those who claim custodianship over the uncustodiable religion of Islam directly and indirectly label any new word about religion and the interpretation of the Book and the Sunnah that does not conform to their traditional teachings as casting doubt, innovation, and deviation. The theoretical basis for all the various pressures exerted by numerous institutions to restrict and isolate the holders of new opinions and thoughts about religion are those jurisprudential opinions and fatwas that issue from the pens and tongues of those Maraji‘. At present, those religious authorities play the most significant roles in the emergence of the massive political, social, economic, moral, and spiritual damages resulting from the violent reading of the Book and the Sunnah.
2- The writer of these lines, who after the victory of the 1979 Revolution—both in those years when he was personally engaged in political work and after he withdrew to the university—has always leveled frank, serious, and sometimes biting criticisms against this violent and harmful reading and has striven to arrive at a humane, rational, and ethical reading of the Book and the Sunnah, thinks the time has come for those exalted Maraji‘ to humbly step out of their ivory towers, shake off their delusory titles, cease to consider themselves above others, and, in the manner of all true scholars, appear in environments cleansed of the pestilential halos of illusory sanctities—such as the country’s major universities—and sit face to face with questioners, personally accepting the moral responsibility to answer the serious rational and ethical criticisms leveled at their opinions, thoughts, and conduct. I believe that until this direct confrontation occurs, the closed, frozen, traditional environment in which the Maraji‘ dwell will not open, and the sterile cycle of their subservience to the common people—thinking only of the common people’s desires and thoughts, issuing fatwas for matters pertaining to the common people, and considering the training of preachers for the common people as their most important occupation—will continue, and our country’s official religious reading will remain a vulgar, populist reading.
3- In recent months, when the pressures exerted on the writer of these lines escalated to the point that religious and political authorities obstructed my lectures at several of the country’s major universities, saying that because Mohammad Mojtahed Shabestari casts doubt on religious subjects, his sessions must be held in the form of a debate, I asked myself: given the vulgar, ineffective, and useless state of debates in our country, with whom could I debate without having engaged in a futile act? After some reflection, I found my answer to be that only a direct confrontation with the “Maraji‘,” in an environment free from the halos of illusory sanctity, addressing fundamental questions, demanding explicit answers from those gentlemen to these questions, and discussing their answers, might not be a futile act and could perhaps, to some extent, lead to intellectual transformation and a shaking of the frozen, violence-generating official religious reading. I said to myself, yes, only in this case, if a debate takes place, will it not be vulgar and futile.
4- When I reached the conclusion that the only effective, useful, and non-vulgar debate would be a debate with the esteemed Maraji‘, I announced my readiness for such a debate in a note. I requested that one of those gentlemen face us all directly at the University of Tehran—which, more than any other place, is a space of science and lacks illusion-inducing sanctities—in the presence of scholars, scientists, students, and others, and sit beside us like one of us, answer my questions and those of others, or critique my views and thoughts, and personally take responsibility for his words. I announced that the topic of the debate could be “The Validity of Jurisprudential Ijtihad in the Present World.” I had in mind that if one of the gentlemen declared his readiness, I would ask him to write and publish at least five pages critiquing those several articles in which I have called into question the validity of the gentlemen’s jurisprudential ijtihad (in matters unrelated to acts of worship) in the present age, and after those interested had read my articles and the gentlemen’s critique, we would sit down for a debate with one another.
5- Although there are currently many fundamental questions directed at the views, thoughts, and fatwas of the Maraji‘, I wanted to ask those gentlemen, in the debate session or sessions, the following questions, among others:
A- In the present age, upon which reasonable and defensible foundations does the validity of your jurisprudential ijtihad in matters other than acts of worship—that is, jurisprudential ijtihad concerning economic, political, social, cultural, penal, family, etc., affairs—rest in a modern society like Iranian society?
B- Why do criminal organizations like ISIS find their jurisprudential theory in the same traditional jurisprudence that you represent? In what respects do your rulings and fatwas differ from the rulings and fatwas of ISIS? Is your Sharia the same as the Sharia of ISIS, or is it different?
C- Why do you, the sympathizers and leaders of the people’s religiosity and faith, remain silent in the face of hundreds of harmful incidents occurring in the political, economic, and cultural arenas of our country, which are destroying the faith and religion of the people, especially the younger generation, and only occasionally does the manner of women’s clothing attract your attention, lest the gates of hell open!
Why Did the Gentlemen Not Come?
Now I ask myself why the gentlemen, the state-aligned Maraji‘, left the request for a debate by the author of these lines unanswered and did not appear on the scene. Perhaps three reasons can be mentioned:
1- They consider their status too elevated to sit directly in a debate facing others. The response to this reason is: Do they not consider themselves disciples of Imam Sadiq (AS) and Imam Reza (AS)? Those two Holinesses sat directly in debate with others, and this is among the indisputable facts of the history of Shia thought. Do the gentlemen consider their status higher than that of the Shia Imams?
2- They are in such a state of traditional old age that participating in such sessions is not feasible for them. The response to this reason is that this claim contradicts our observations of them. Thank God, some of the gentlemen enjoy relatively good health, and the seminary always benefits from their teaching, and the general public from their discourses on television during the holy month of Ramadan and the like.
3- The gentlemen are not familiar with the sciences, terminologies, and concepts that Mujtahid Shabestari uses in his arguments—such as the concepts and terminologies related to modern hermeneutics and the philosophy of new languages—and therefore, the conditions for a debate are not met.
The only thing I can say here is that if the third reason is correct, it means it is not at all clear to those respected gentlemen what I am saying and what my foundations are, so that they can judge the correctness or incorrectness of my arguments. If this is the case, then the question arises: why, without the necessary knowledge of my arguments and foundations, do they, in private and in public, label my words, thoughts, and views with the marks of casting doubt, introducing innovation, and deviation, and prevent the growth of religious thought and the spread of a humane, non-violent reading of the Book and the Sunnah in our society—a path upon which I tread with all my being, in accordance with moral duty?
I imagine that those respected scholars who in recent days proposed a debate with me, and sometimes objected, asking what this insistence is on saying I will only debate the Maraji‘, can now understand the reason for my insistence with the explanations I have given. While thanking those scholars, I say that although some of you gentlemen do not speak with me in a friendly manner, I nonetheless hold all of you in respect, and I tell you, gentlemen, I do not engage in futile acts. I only desire reform so far as I am able (The Holy Qur'an, 11:88).
.
.
.
.
Religion
Religion
Religion
Religion
Religion
Discussion10 comments
کارازکارگذشته واین حکومت مردم را به همه چیز بدبین کرد خود من هر سال خمس مالم را پرداخت میکردم اما چندین ساله یک ریال نمیپردازم چون هیچ عقل سالمی پول بی زبان را بیخودی هدر نمیده چون این همه گدا وفقیر و محروم داریم واین پولها معلوم نیست کجا خرج میشه البته معلومه و همه خوب میدانند.
بسمه تعالی: اول اینکه از سخن آقای شبستری متوجه شدم خیلی خود بزرگ بین است و فکر میکند فهم دقیق و بدون خطا با اوست و حق مطلق را رسیده است و پیروز میدان. ولی البته چنین نیست. دوم اینکه عدم جواب مراجع فرض دیگری دارد و آن اینکه مناظره با چنین افرادی تضییع وقت است چرا که اگر خورشید را هم در دستشان گذارند باز از روی عناد میگویند قطعه ای از شب است.وشاید هم بخواهد با چنین کارهایی خود را در حد آن بزرگ مردان سنگر دین معرفی کند که این هم نمیشود و خیلی حرفهای دیگر که فرصت نوشتن آنرا ندارم.والسلام
نوشتة تقدیمی مورخ 95/10/6 به منظور تأیید یا نفی سروری نبوده،تقدیم بهپیشگاهسروران مکرم و محترمی است که در ترسیم سرنوشت زیبای الهی خودهمت مصروف داشته، دائم تشنةبهبود حال و تحول دراحوال گشته و با مظهریت خیر و برکت های الهی همت خادمیّت به کمر بستهاند و در شعلة نیاز «ربیزدنیعلماوالحقنیباصالحین» میسوزند؛دراین راستا عرض شود: بصیرت نیروئی است فوق عقل که انسان به چشم بصیرت قبح معاصی را میبیند و از آن اعراض میکند . ولو اینکه وعده بهشتی یا ترس از عقابی هم در کار نباشد ، زیرا کسیکه مداومت نماید به یاد حق ،قلب سلیم و دل پاک و نفس مطمئنّة او محل تلالوء انوار علوم و حکمت میگردد و بقدر صفا و نورانیّتی که در دل اوست حقیقت اشیاء بر وی منکشف میگردد و هر چیزی را بجای خود میشناسد اینست اصل و حقیقت تقوی بلکه اصل هر فضیلتی و منشاء هر کمالی و سرچشمة هر فیض و هر احسانی همان توجّه و انس و محبّت و شناسائی اوست . بار خدایا ای طبیب طبیبان ؛ یکی را درد(عشق) و دیگری را درمان بخشید . آری طبیب حاذق چنین کند و نیش و نوش فرا خور حال بیماران بجا مصرف فرماید . خوشا برحال آنانیکه روح نفیس الهی خویش را مظهر نور مطلق نمودند تا این بندگان از آن استناره کنیم.
ادامه: تعميم سلطه پذيري عالمان از عوام به همه دانشمندان، مدعايي بي دليل است. رفع نيازمنديهاي عوام هم بسيار ارزشمند است. مگر اطباء که همّشان بر صحت بخشي به عوام است مرتکب گناه شده اند. رفع نياز عوام و استخراج حکم شرع براي عوام و تبليغ و هدايت ايشان، چه مناسبتي با تعبير قرائت عوامانه دارد. مغالطه اي بيش نيست. نعوذ بالله انبياء الهي و اولياء ايشان هم که در صدد هدايت خلق بودند قرائت عوامانه داشتند؟ در ثاني عوام در اينجا به معناي کساني است که علم و توان استخراج احکام دين را ندارند، و ممکن است هر کدام در رشته خود از علم و تخصص و مهارت بالايي برخوردار باشند. 3⃣ در مورد بند 3: عرض مي شود همانگونه که شما تنها مناظره با مراجع، آنهم در غير مکان لايق به آن مناظره، را مفيد دانسته و ساير اقسام را لغو تلقي مي کنيد؛ اين حق را براي ديگران و منجمله مراجع قائل باشيد که مناظره رو در رو با شما را لغو بدانند و اين امر را به نحوي ترويج باطل و اهميت دادن به امري مبتذل و غير مهم بدانند. 4⃣در مورد بند4: چرا تصور مي کنيد محيط دانشگاه غير مقدس است. همه فضاهاي علمي مقدس و محترمند. اما در مورد مباحث ديني مناسبتر است در محيطهائي که محل بحث و مباحثه اصلي آن مباحث است و اهل نظر مرتبط و عالمان آن مباحث در آنها بيشتر حضور دارند، يعني حوزه هاي علميه، اين مناظره صورت گيرد. البته دانشجويان و طلاب و فضلا هم امکان حضور خواهند داشت. اما حضور طلاب و فضلاي حوزه در دانشگاهها به دليل بافت خاص دانشجوئي و ناهمسنخي ظاهري دو قشر از دانشپژوهان مشکلاتي دارد و ممانعتهایی هم توسط دربانان و نگهبانان صورت مي گيرد. لذا خوب است شما هم مانند يکي از ديگر طلاب به حضور مراجع حاضر شويد و سؤالات خود را متعلمانه بيان فرمائيد شايد نصيبي ببريد، و الا لاف در غريبي چندان توش و تواني نمي خواهد. 5⃣ در مورد بند 5: سؤال فرموديد چرا آقايان نيامدند؟ عرض مي کنم شما چرا نرفتيد. بهانه هائي مثل قداست و القاب و امثالهم که جواب نيست. مگر ديگران که از ائمه سؤال مي کردند خود به محضر ايشان نمي رفتند. در ثاني بر امام واجب نبود پاسخ دهد و گاهي پاسخ نمي دادند. ثالثا گاهي شاگردان خود را به پاسخ دادن ترغيب مي کردند. ▪️در مورد دليل سوم، عرض مي شود ممکن است ادله شما مشتمل بر اصطلاحات خاص و علومي باشد که بعضي از مراجع در آن زمينه تخصصي ندارند و البته اين هم نقصي براي ايشان نيست. ديگراني هستند که آشنائي دارند و اعلام آمادگي براي پاسخگوئي کرده اند. اما هر گاه نتايج حاصله از ادله شخص خاصي منجر به انکار برخي اصول مسلم و ضروريات ديني باشد، از آنجا که آن اصول قطعي و يقيني است، استدلالات منجر به مخالفت با آن اصول مسلم به حکم عقل باطل است حتی اگر از جزئيات آن آگاه نباشيم. مثلا اگر شخصي به خيال خود امري را خشن و مخالف حقوق بشري بداند (مثلا قصاص يا حجاب يا ...)، و بعد به همين دليل اين را امري غير عقلاني و مخالف قرائت مسالمت آميز ديني بداند، لازم نيست ريز ادله او را بدانيم. صرف مخالفت با اجماع و ضرورت متدينين براي اثبات انحراف او از دين کفايت مي کند. ?هادی مکارم __________________________ ✅ @ijtihadnetwork
? پاسخی متفاوت به جناب مجتهد شبستری #بازتاب ✔️ به لطف صديق معظم جناب آقاي زاهدپور عزيز، ادعانامه دانشمند محترم جناب آقاي شبستري را دو روز پيش از انتشار مطالعه کرديم. نکاتي به ذهن مي رسد که اختصارا عرض مي کنم. 1⃣ در مورد بند 1: در تمامي اين فراز مطالب و نکات متعددي بدون ارائه هر گونه دليل ادعا شده است. در اينجا ظاهرا خطاب به مراجع تقليد حکومتي و داخل ايران است. در ايران مراجع تقليد غير حکومتي هم هست و نيز در خارج ايران مراجعي وجود دارند، اما در اينجا آنها مورد خطاب نيستند. البته آنچه که در اخبار رسانه ها و افواه عمومي بازتاب داده شده؛ عموم مراجع عظام تقليدند که طبعا با توضيح ايشان آن برداشت عمومي ابتدائي اشتباه است. اينکه مراجع تقليد حکومتي داخل ايران، همگي بدون استثناء و در همه فتاوي و اظهاراتشان، قرائتي غير معقول و خشونت پرور از کتاب و سنت، را ترويج و تئوريزه کنند، ادعاي بزرگي است و با شواهد متعدد نقض مي شود. البته نفي کلي صحيح نيست و احيانا برخي از ايشان در بعضي از نظرات ممکن است چنين باشند، اما تعميم دادن آن به همه در تمامي فتاوي قطعا باطل است. قداست ها و القاب توهم آور هم عمومي و هميشگي نيست، و به فرض که باشد در سنت حوزوي منافاتي با سؤال و نقد و انتقاد عالمانه ندارد. طبعا ايشان گاهي در دروس حوزوي هم شرکت داشته و نحوه تدريس و ارتباط استاد و شاگرد را ملاحظه کرده اند که چگونه از پرسش و بحث و ايراد شبهه سرشار است. پرسش منافاتي با قدسي بودن مقام علم و معلم ندارد. قداست هم اختصاصي به حوزه ندارد. علم در هر جا باشد محترم است و اين احترام تلازمي با مورد سؤال واقع شدن ندارد. به چه دليل مدعي توليت ناپذيري اسلام شده اند. اسلام هم مانند ساير معارف کارشناسان و علما و متولياني دارد که براي افراد ناآگاه به شرح و تبيين آن معارف پرداخته و به هدايت اناسي اشتغال دارند. چطور ديگر علوم طبيعي و انساني متولي دارد اما اسلام نه؟ منکر مدعيان دروغين توليت نيستم ولي انکار اصل توليت بي وجه است. سخن نو در باب دين اگر روشمند و بر اساس اصول و مباني عقلاني باشد چه مانعي دارد و هماره حوزه هاي ديني از آن استقبال کرده اند. اين بسيار نابخردي است اگر کسي تصور کند معارف اسلامي از همان ابتدا به اين شکل موجود از تفصيل و شرح و تبيين بوده و هيچ تغييري در طول تاريخ در آن واقع نشده است. بله حرفهاي بيهوده غير عالمانه هم زياد بوده که طبيعتا علماي راستين به آن وقعي ننهاده و مقلدان خود را از وقوع در آن انحرافات برحذر داشته اند. فشارهاي نهادهاي متعدد، دلايل ديگري داشته و اکثرا مرتبط به نظرات مراجع تقليد نيست. اينهم که قرائت خشونت آميز به مثابه امري ضد ارزش تلقي شده محل بحث است. اولا تعريف شما از خشونت چيست؟ ثانيا اگر بر اساس ادله متقن و قطعي، متدين و متيقن به دين و شريعتي خاص هستيم، و احکامي را بر اساس ضوابط مستدل و عالمانه از اجزاء آن دين مي دانيم، اينکه عده اي آن احکام را خلاف عقل يا خلاف حقوق بشر يا خشونت آميز بدانند، موجب دست برداشتن از آن احکام نخواهد بود. دست برداشتن از آنها تنها در صورتي ممکن است که آن منظومه و سيستم فکري را بالمرة ترک کنيد. و الا بر اساس اميال و مشتهيات نفساني و خوش آمد خود يا ديگران نمي توان به بعضي احکام اعتقاد ورزيد و عمل کرد و برخي را ترک نمود. 2⃣ در مورد بند 2: تعبير برج عاج تعبيري مؤدبانه نيست و ديگري هم مي تواند آن را براي خود ايشان استعمال کند. غالب مراجع که نه اعتقادي به القاب دارند نه احترامات ديگران براي ايشان توهمي ايجاد مي کند که اگر غير اين باشد در مرجعيتشان شک است و سالبه به انتفاي موضوع خواهد بود. بالاتر بودن ايشان از ديگران هم (ولو خودشان به آن معتقد نباشند) به واسطه علمي است که دارند و تقوائي که به آن متخلقند. ساير علما و دانشمندان غير ديني هم از جهال بالاترند. انسانها هر چند همگي در انسانيت مشترکند اما بديهي است به واسطه علم و فضل و فن و هنر و ايمان و تقوا مراتب مختلفي خواهند داشت. تصور اينکه دانشگاه بدون قداست و نامحترم است تصور درستي نيست. مناظره با علما مي تواند در مکانهاي ديگر هم صورت بگيرد. چه نيازي است که منحصر در دانشگاه شود. نقدهاي عقلاني و اخلاقي جدي از توهمات سائل است و در حين مناظره روشن خواهد شد که نقد است يا توهم و جدي است يا هزل. محيط بسته سنتي منجمد هم رديف کردن کلمات است براي تأثير گزاري رواني و الا مي توان همين ادعا را راجع به دانشگاه هم داشت. آزاد انديشي در حوزه هاي علمي و حلقات تدريس اگر در حوزه بيشتر نباشد کمتر از دانشگاه نيست. __________________________ ✅ @ijtihadnetwork
بهتر این ست که شبستری ، مناظره با شاگردان تراز اول را پذیرفته و آنجا ضمن طرح اولیه و اصلی مباحثش، دلایلی از اینکه چرا نباید شاگردان گسیل میشدند را نیز مطرح میکرد شاید بدین ترتیب یکی از مراجع مورد نظرش وارد مناظره میشد. بهرحال استدلال و منطق تاثیر خودش را میگذارد چه با مناظره و چه بدون آن.
اینکه ائمه بزرگوار با مخالفین فکری به مناظره می نشستند بحثی نیست،از لوازم هر کاری رعایت عدالت است، لذا ضروری و اخلاقی است که طرفین مناظره از سطح متوازنی برخوردار باشنداز اینرو ائمه طاهره خود با بزرگان ادیان و مکاتب به مناظره رسمی می نشستند اما افرادی را که توان متناسب نداشتند به شاگردان خود ارجاع می دادند مگر اینکه فرد مزبور به عنوان سوال امری را از حضرات می پرسیدند و رویه مناظره در میان مطرح نبود و این مسئله ای اخلاقی برای حفظ حرمت طرف مقابل و حفظ حریم علم است. در این میان بزرگانی چون خسروپناه و محمد محمدرضایی و... که دست پروده اساتید خویش، مراجع عظام هستند اعلان آمادگی برای مناظره نمودند. کاش آقای مجتهدی شبستری به جای رفتارهای پوپولیستی حرمت علم را پاس می داشتند واگر واقعا به دنبال راهکاریابی برای حل معضلات اجتماعی و ... بودند از حاشیه سازی و غوغاسالاری برای بزرگ نمایی خویش و... دست برداشته و طبق برداشتی که خود از رفتار ائمه داشتند به مناظره آقایان می شتافتند. کاش به جای موج سواری بر وضعیت تلخ جامعه که نتیجه تفکرات اومانیستی و لیبرالی دوستان آقای شبستری در دولت های بعد انقلاب بوده،زحمت ترسیم و تدوین نظرات مبتنی بر فلسفه های مظاف مورد احتیاج کشوررا قبول می نمودند و از فضای علم متجرد فاصله میگرفتند. هرچند سرمایه مراجع عظام فقط منبر و درس بود و داشته شما و دوستانتان،تمام دولت های بعدانقلاب!این گفتار و رفتار چیزی نیست جز فراکنی برای فرار از مشکلاتی، که خود و دوستانتان ایجاد کرده اید و اندیشه های ناب رابا تیرهای کنایه، تحجر نامیدید و افکار التقاطی تاریخ مصرف گذشته خود را نوشخوار برخی هواداران نمودید. کلام بسیار است و درد بی پایان. تاریخ در صحت
اینها واهمه آن دارند که مردم بفهمند قریب 40 سال است هیچ حرفی برای گفتن و طرحی برای عمل نداشته اند جز تقویت تقدس مأبی و شعارهای پوچ و عوامانه شان. دست آورد رهنمود های آقایان فقها را در وضع دین گریزی جوانان و اشتیاق عامه مردم به ریاکاری و دزدی و دروغ و خرافات به عینه خبر از تلاش بی وقفه آن حضرات در مسیر ترقی هر چه بیشتر و بهتر سنت گرایی می دهد والحق که موفق بوده اند. هر چند به وقت پاسخ گویی که برسد دست آویزشان یک تارموی دخترکی است که در خیابان نمایان است و برنامه های صهیونیستی مخالفین اسلام راستین در جهت تساهل و تسامح که گویی تنها اینها هستند که مردم را به گناه و دین گریزی مبتلاء کرده است وگرنه ما به وظیفه خود عمل کرده ایم نتیجه اش هم نماز های جمعه و برنامه های الهیاتی شبکه دو !! آقای شبستری زهی خیال باطل که اینها با شما نامه نگرانی کنند چه رسد به مناظره! خاطرات تلخ مناظرات آیت الله مصباح یزدی با عبدالکریم سروش یا نامه نگاری های آیت الله سبحانی و عبدالکریم سروش از یادشان نرفته است و امروز وصف حالشان این حکایت است: خطیبی را گفتند "مسلمانی" چیست؟ گفت: من مردی خطیبم، مرا با مسلمانی چکار؟ عبید زاکانی والسلام .
یادم هست وقتی کوچک بودم بابام به قصد احسان گفت: روزی کلاغ بچهایبقصد تقاضا به مانانش گفت:این لانه راآلوده کردیم برویم لانهجدید؛ مانانش گفت وقتی لانه جدید برویم آنقسمت که آلودهمیکندآیاباماهمراههست؟؟...مانداین در گوشة مغزواندیشهام...وخیلی اتفاقات افتاد، ودیدم آنهائیکه با علاقه نتوانستهاند ساختارشان را تغییردهندومیزانکنندنیز در دام این مشکلاند.اناللهلایغیرما...تانشود نخواهیم شد.
انقلاب فرهنگی فقط برای دانشگاه ها اعمال گردید،آن هم دریک کلمه جابجایی فیزیکی فیزیکی اساتید ودانشجویان و7الی8واحد درست نیروهای ذخیره را به دانشگاه گسیل ،ودانشجوهای نخبه را به غرب بفرستند ،وبر گردند ،همان آش وهمان کاسه ،انقلاب فرهنگی در دانشگاه ها انجام پذیرفت نه لا غیر،وتاسیس تعاونی دانشگاه آزاد که پول وعمر جوانان را تبدیل به مدرکی با عنوان ومهمور به دانشگاه آزاد خرابآباد فلان شهرک،144 واحد بگذرانی ومرخص ،،،نه کار مربوط به رشته یافت میشود میشود،نه شخص دیگر بضاعت مالی ندارد ادامه دهد،یا بایستی به خارج برود دیاتاآخر عمر سربار پدر ومادر گردد،آقایانی که دانشگاه بدون برنامه نیاز اشتغال جامعه برای بهره وری وارزش افزوده تدارک دیده اید،فکر این نگون بخت ها را نموده اید،رسته تحصیلی بایستی متناسب با نیاز جامعه واسپانسر مطلوب داشته باشد ،وبر حسب نیاز به بمرکز آزمون ارائه گردد،وبعد تامین نیرو شود،چرخش پول ،مدرک ،کالا، تا زمانی که وجود دارد ،سرنوشت علم ودانشگاه وحوزه همین است که انتظار داشتیم