اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
Religion
Yaser Mirdamadi's essay “Is Religion Without God Possible?”
In *Religion Within the Bounds of Reason*, Steven Cahn argues that a naturalistic religion is possible. Mirdamadi, however, critiques Cahn's reasoning—from the analogy of demonolatry to the arguments for theism—to show that his non-realist defense is unsuccessful.
Is Religion Without God Possible?
A Critical Review of Religion Within Reason by Steven Cahn
Yaser Mirdamadi
Just a few decades ago, a heated debate was underway among analytic philosophers of religion and philosophical theologians over the question of whether religion is meant to reflect, in some form, a "mind-independent transcendent reality"—a view generally called "religious realism"—or whether religion is merely a way of life shaped around certain lofty values or ideals, without any commitment to reflecting such a "mind-independent transcendent reality" or even presupposing the existence of such a "reality"—a view generally called "religious non-realism."
Although this issue is not as hot and controversial among philosophers of religion and philosophical theologians today as it was a few decades ago, the discussion and debate over it has never been settled.[1] Steven Cahn[2] (born 1942), a contemporary American philosopher of Jewish descent, in his recent book titled Religion Within Reason,[3] does not, of course, use the terminology of realism/non-realism, but he offers a concise, accessible account of this very debate, free of technical jargon. His non-realist account, however, does not confine itself to dry philosophical discussion and possesses its own particular theological appeal—as I will explain further on. In this work, he seeks to defend, in his own words, "the possibility of religion within a naturalistic framework" (p. 9). In this essay, however, I will argue that his defense of religious non-realism is an unsuccessful one.
In the first chapter of the book, the author critiques three famous theistic arguments (the cosmological, ontological, and teleological arguments). The conclusion he reaches is that there is no convincing argument in favor of theism. In his critiques, however, the author does not consider the possibility that despite all the potential weaknesses of the theistic arguments, a cumulative case argument[4] might be made in favor of theism. The cumulative case argument states that although the theistic arguments, each taken individually, may have potential weaknesses, by putting these arguments together (accumulating them), one can, on the whole, present a convincing argument in favor of theism.
On this basis, the cumulative case argument is not itself an independent argument but emerges from the combination of independent arguments. This argument can be better understood in light of the following analogy: Suppose you have several disposable cups, each of which has tiny holes, and therefore drinking water with any one of these cups is not easily possible. But if you place these several defective cups inside one another, you can drink water with them. Now, in this analogy, the theistic arguments are like the defective disposable cups, the accumulation and collection of which provides a relatively convincing argument in favor of theism.
In the second chapter, Steven Cahn argues that philosophical arguments for the existence of God, whether successful or unsuccessful, have little relevance to religious life, because "religious experience overrides philosophical proof" (p. 10). In chapters 3 through 6, the author addresses the problem of evil. The conclusion he draws from his discussion on this matter is that the problem of evil does not definitively refute theism, just as the problem of good does not definitively refute Satanism. Nevertheless, in his view, just as the existence of good makes Satanism "highly improbable" (p. 18), the existence of evil likewise makes theism "highly improbable."
Let me elaborate on this important point a little further. One of the novel aspects of Stephen Cahn's philosophy of religion is that, unlike most philosophers, he rejects the rationality of theism in an indirect manner. That is, he does not directly examine and critique theistic responses to the problem of evil; rather, he indirectly examines the rationality or irrationality of atheism by developing a model similar to the problem of evil but in reverse. His reverse method is based on the hypothesis of Satanism. Suppose someone is a Satanist, meaning they believe in a Satan who is omnipotent, omniscient, and purely evil, and who created a world full of evil and wickedness to take pleasure in human pain and suffering. Satanism is the exact mirror image of theism, of a God who is omnipotent, omniscient, and purely good.
But the Satanist is confronted with the fact that the world does not contain only evil; goodness, joy, and virtue also exist. The "problem of good" then poses a challenge to the rationality of the Satanist's belief, just as the "problem of evil" poses a challenge to the rationality of the theist's belief. How could a Satan who delights in human suffering have created goodness and virtue in the world? The Satanist might respond by arguing that the creation of certain evils necessitates the creation of certain goods, thereby reconciling the existence of good with their Satanism.
Stephen Cahn's point is that the Satanist's response to the problem of good is exactly like the theist's response to the problem of evil. Just as one can be a theist and offer a response to the problem of evil (by arguing that certain goods necessitate the creation of evil), one can likewise be a Satanist and offer a response to the problem of good (by arguing that certain evils necessitate the creation of good). But it is clear that Satanism is a manifestly false view. However, Cahn's argument does not stop here. His entire effort is to show that the structure of the theist's argument when facing the problem of evil is exactly like the structure of the Satanist's argument when facing the problem of good. Therefore, if Satanism is irrational—and it certainly is—then theism fares no better and is equally irrational.[5]
One could argue that the most Cahn's argument might be able to demonstrate is this: if there is no other factor for preferring theism over Satanism, or Satanism over theism, then the rationality or irrationality of these two beliefs would be equivalent. However, given the centrality that Stephen Cahn, rightly, accords to religious experience in religious life, it can be said that the religious experience of human beings across different cultures has tended more towards considering God as purely good rather than purely evil. Consequently, the predominant aspect of humanity's religious experience throughout history makes the probability of theism's rationality greater than the probability of Satanism's rationality—unless one claims that religious experience has no epistemic value, and this is, at the very least, not an approach Cahn has adopted.
In Chapter 7, the author turns to religious faith. For Cahn, religious faith is bound up with certainty. Since there are many reasons against the certainty inherent in religious faith, this certainty is irrational and even dangerous. However, in this work, he does not discuss non-certainty-based models of faith, such as the Kierkegaardian model, at all, nor does he even mention them.
در فصلهای ۸ و ۹، کان با بهرهگیری از کتاب ایّوب در عهد عتیق، ایمان به خدا را بیش از پیش به زیر پرسش میکشد. استدلال او این است که شناخت خدا از رهگذر ایمان دینی میتواند به ما نشان دهد که افعال الهی چه مایه ناموجّهاند. او تفسیر شاذّی از کتاب ایوب ارائه میکند. مطابق این تفسیر، بلاهایی که بر سر ایوب فرود میآید به سبب گناهان او نبود، بلکه تنها به خاطر شرطی بود که خدا با شیطان در مورد قوّت ایمان ایّوب بسته بود، شرطبندیای که از نظر کان بیرحمانه است. از نظر او، این امر پیامد مخرّبی برای هرگونه نظریهی عدل الهی (تئودیسه) دارد. نظریههای عدل الهی میکوشند نشان دهند که خدایِ خیرخواه محض چه دلایلی ممکن است برای آفرینش شرّ در اختیار داشته باشد. اما از نظر کان حتی اگر تئودیسهای موفق به توجیه افعالی الهی شود هزینه چنین توجیهی بالا است، زیرا چنین توجیهی «موجب میشود که مؤمنان، دیگر، دلیلی برای کمک خواستن از خدا در اختیار نداشته باشند» (ص ۳۹)، زیرا خدا دلایلی برای وارد آوردن بلا بر سر آنها دارد، دلایلی که ورای طور فهم مؤمنان است.
اما اگر ما را به شناخت خدا راهی نیست و حتی کلمات ما نمیتوانند حق توصیف خداوند را به جا آورند، آنگاه خدا تبدیل به امری ناشناخته میشود. در این صورت، سر در آوردن از اصل مفهوم خدا تبدیل به مسأله میشود. این خلاصه استدلال کان در فصل ۱۰ کتاب است. اما آیا ممکن نیست که خدا خود را به شیوهی معجزهآسایی بر آدمیان آشکار سازد؟ فصل ۱۱ به نقد معجزه اختصاص یافته است. نقد اصلی کان به معجزه بر نقد آشنای هیومی بنا شده است. معجزه مستلزم تعلیق قوانین طبیعی است، و از آنجا که شواهد به سود تعلیق این قوانین در میان نیست، رخداد معجزه بسا نامحتمل است.
در فصل ۱۲ استیون کان، نقد خود بر معجزه را بر موضوع وحی الهی نیز پیاده میکند. او استدلال میکند که هرگونه ادعایی مبنی بر تماس معجزهآسا با خدا در قالب وحیِ الهی ادعایی نابخردانه است، زیرا وحی همچون مصداقی از معجزه، امری بسا نامحتمل است و ارادهی الهی (اگر خدایی وجود داشته باشد) ناشناخته است. در فصل ۱۳ او استدلال عملگرایانهی پاسکال به سود خداباوری را به چالش میکشد. استدلال پاسکال این بود که خداباوری، عقلانیت عملی بیشتری از خداناباوری دارد. زیرا اگر خداباورانه زندگی کنیم و پس از مرگ معلوم شود که خدایی در کار نبوده ضرر چندانی نکردهایم، از آن رو که در دنیا تنها از لذات ممنوع محدودی صرف نظر کردهایم و رنج برخی اعمال عبادی را نیز به جان خریدهایم. اما اگر خداباورانه زندگی کنیم و پس از مرگ معلوم شود که خدایی وجود داشته است، از سعادت ابدی برخوردار خواهیم شد. اما اگر در دنیا خداناباورانه زندگی کنیم و پس از مرگ معلوم شود خدایی در کار نبوده، البته سود محدودی کردهایم و آن اینکه در این دنیا از برخی لذتهای ممنوع بهره بردهایم و از رنج برخی اعمال عبادی نیز رها بودهایم. اما اگر پس از مرگ معلوم شود که خدایی در کار بوده است، آنگاه بیسعادتی و خسران ابدی در انتظار ما خواهد بود. در نتیجه، عاقلانه آن است که خداباورانه زندگی کرد تا خداناباورانه.
نقد کان بر استدلال عملگرایانهی پاسکال آن است که ما هیچ چیز در باب خدا نمیدانیم و در نتیجه نمیدانیم خدا اگر وجود داشته باشد چگونه خدایی خواهد بود. در نتیجه نمیدانیم که بر روی چه نوع خدایی باید تمام زندگی خود را قمار کنیم و بر روی کدام نوع خدا شرط ببندیم: خدایی که از ما میخواهد بندهی او باشیم، او را ستایش و پرستش کنیم، یا خدایی که از ما میخواهد خودآیین باشیم و بر پای خود بایستیم و به جای ایمانورزی، شجاعت دانستن داشته باشیم و بر فهم خود بایستیم؟
In Chapter 14, Steven Cahn argues that divine perfection entails that God would not ask humans to worship Him (by “worship,” Cahn means the absolute submission of humans to God’s will). Cahn says that although praising God can be a reasonable matter, worshipping God is not, because worshipping God turns God into a dictator and the worshippers into a bunch of slaves. Cahn, once again, does not limit himself to dry philosophical discussion and enters into a discussion of Old Testament theology. He offers a fascinating and different interpretation of the story of Abraham’s bargaining with God in the Book of Genesis. The summary of this story, according to the Old Testament narrative, is that God decides to destroy the cities of Sodom and Gomorrah because of the sins of their people. Abraham does not hide from God that he is averse to this, to the extent that he enters into persistent bargaining with God to avert the divine punishment.
Abraham first says, “O Lord, if you find fifty righteous people in the city, do not destroy it.” Then Abraham’s bargaining with God continues, and he gradually lowers the number of righteous people in order to somehow keep the city from divine punishment. This bargaining goes from 50 to 45, then to 40, then to the number 30, then 20, and finally, in response to Abraham’s persistent bargaining, God says that even if there are 10 righteous people in that city, He will not punish it.[6] The noteworthy conclusion Cahn draws from the story of Abraham’s bargaining is that the “Divine Command Theory”[7] is not defensible even from a religious perspective. The Divine Command Theory is a theological-ethical theory stating that good and evil have no standard independent of God’s will. Cahn says that if good and evil were entirely dependent on God’s will, then Abraham should not have entered into bargaining with God, and God should not have continually yielded in the face of his bargaining.
After criticizing the realist understanding of religion, Steven Cahn, in the final five chapters of the book, elaborates on his non-realist understanding of religion. The essence of his view is that religions are cultural phenomena, and religious doctrines cannot be assigned truth or falsehood; rather, religious doctrines must be tested according to their moral authenticity and cultural richness. The important point here is that Cahn is not opposed to living religiously; rather, his effort is to empty religious living, which he defends, of religious metaphysics and especially theism. In his view, God is not needed to live religiously. In his view, religion is a lifestyle independent of metaphysical beliefs, and especially of theism.
In this book and in his other works,[8] Steven Cahn draws a sharp distinction between the scientific perspective on the one hand and the religious perspective on the other. In his view, the scientific perspective is, in principle, empirically falsifiable, but the religious perspective is unfalsifiable. This sharp distinction can be the subject of much doubt and skepticism. It is true that, according to the dominant opinion, scientific perspectives are empirically falsifiable. Whatever our judgment may be, however, regarding the falsifiability or unfalsifiability of scientific perspectives, naturalism itself is a metaphysical framework by appealing to which the majority of scientists, though not all of them, explain their social and institutional work. In this respect, naturalism is no different from theism, and both are metaphysically, empirically unfalsifiable perspectives, although both perspectives can be subjected to rational evaluation.[9]
.
.
[1] For a scholarly Persian account of the religious realism-nonrealism dispute, see: Ali Sadeqi, “Religious Realism and Nonrealism: A Study and Critique of the Views of Don Cupitt, Paul Badham, and D. Z. Phillips,” Pazhuheshnameh-ye Falsafeh-ye Din (Nameh-ye Hekmat (1395/2016): 97-118).
[2] Steven M. Cahn
[3] The bibliographic details of this work are as follows:
Steven Cahn, Religion Within Reason (New York: Columbia University Press, 2017).
[4] Cumulative
[5] Steven Cahn is not the first to propose the reverse of devil-worship and the problem of good to reject the reasonableness of theism through the problem of evil, but he is one of the revivers of this idea in contemporary philosophy of religion. He first presented this argument here (though he has offered various formulations of it over the years):
Steven M. Cahn, “Cacodaemony,” Analysis 37, no. 2 (1977): 69–73.
Many responses have been given to this argument. For a short, simple, and straightforward response, see:
John King-Farlow, “Cacodaemony and Devilish Isomorphism,” Analysis 38, no. 1 (1978): 59–61.
[6] See: The Old Testament, Book of Genesis, Chapter 18, verses 16 to 33. For the Old Testament account of the fate of the two cities of Sodom and Gomorrah, also see Chapter 19 of the same book.
[7] Divine command theory of ethics
[8] For example, see:
Steven M. Cahn, God, Reason, and Religion (Belmont: Thomson/Wadsworth, 2006).
[9] What you have read is the expanded version of a book review that the owner of this keyboard published on the American Academy of Religion's book review website. For the original English version of this book review, see this link:
http://readingreligion.org/books/religion-within-reason
.
.
Discussion56 comments
فکر می کنم مشکل حال حاضر رفتار دول است و نه آن چه در بالا ذکر شده وگرنه سخن بدون عمل از آزادی و تحمل یکدیگر را از همه می شود شنید و اکنون فقط ادعایش را از زبان سیاستمداران جهان مدرن می شنویم در حالی که رفتار چیز دیگریست.
تاریخ بیشترین جنگ ها و کشتار و فقر را در اثر لیبرالیسم تجربه نموده. میلیون ها کشتار و آوارگی نسل ها بدست توجیه گران لبخند بر لب و خوش سخن لیبرال صورت پذیرفته است. در مورد نوی ره گا و پاناما و رفتار کشور متخاصم خود مطالعه بفرمایید تنها یک نمونه از هزارها نسل کشی جامعه مدرن
شادی و آرامش یا افسردگی و اضطراب بیشتر ریشه ی روانشاختی دارند تا معرفت شناختی . باورهای دینی یا ضددینی تاثیر چندانی در آرامش و شادی عامه ی مردم ندارد . امنیت و رفاه و سلامت جسمی و روانی و روابط عاطفی تاثیرش روی شادی و آرامش انسان چه دیندار چه بی دین فوق العاده بیشتر از تاثیر باورهای متافیزیکی و مذهبی یا فلسفی بر روی شادی و آرامش انسانها دستکم انسانهای متوسط و عادی و عامی است و شواهد و قرائن بسیار زیادی برای این مدعا وجود دارد . حتی بسیاری از فیلسوفان و غالب روانشناسان باورهای مذهبی و حتی مواضع فلسفی متفکران را هم بیشتر معلول وضعیت روانی انسانها میدانند تا محصول کنشها و تلاشهای عقلانی آنها. اما اینکه زندگی بدون خدا بیشتر مستعد جعل معناست تا زندگی دینی و معنوی واقعا برای من عجیب است. تقریبا همه ی خداناباوران ماتریالیست هستند چون کسی که اینهمه براهین وجود خدا را سست میشمارد و برایش قانع کننده نیست قاعدتا نباید به هیچ چیز غیرمادی دیگری ( روح آخرت و ...) هم باور داشته باشد. اما با تصور یکسره مادی بودن وجود انسان و تمام هستی اخلاقیات چه معنایی و چه بنیاد آنتولوژیکی خواهد داشت؟ اگر وجود انسان یکسره مادی باشد ما با حیوانات هیچ فرقی نداریم جز اینکه مغز ما کمی پیچیده تر است و چین خوردگی های قشر آن بیشتر است. آیا هیچ عاقلی یک شیر را بخاطر دریدن یک آهو از نظر اخلاقی تقبیح میکند؟ پس بر چه اساسی ما مثلا هیتلر و اس اس و گشتاپو را تقبیح میکنیم و تقبیح ما هم کاملا عاقلانه است؟ توجیهات هیتلر و نازیها را برای جنایاتشان در نظر بگیرید :" ما برای اصلاح نژاد اسبها اقدام میکنیم اما برای اصلاح نژاد انسانها تا کنون اقدامی نکرده ایم" مدعی بودند که با قتل عام یهودی ها سیاهپوستها و معلولین جسمی و ذهنی در حال اصلاح نژاد بشر هستند!! " اگر بخواهیم بحال انسانها دل بسوزانیم باید بحال میکروبها هم دل بسوزانیم چون میکروبها هم موجودات زنده هستند!" با استفاده از نظریه داروین و تکامل زیستی و تنازع بقا جنایات خود را معقول و همسو با قانون طبیعت جلوه میدانند. لازم به ذکر است که یک ماتریالیست هرگز نمیتواند قائل به چیزی تحت عنوان وجدان باشد . غالب مفسران کانت گفته اند که لازمه ی فلسفه اخلاق او وجود روح مجرد و نامیرا و باقی پس از مرگ است هر چند به تفصیل در این باب سخنی نگفته حاصل سخن اینکه با نگاه دیندارانه به زندگی یعنی فرض وجود خداوند و وجود روح متعالی و باقی پس از مرگ هم ارزشهای اخلاقی بنیاد وجودشناختی و فلسفی مستحکمی می یابند و هم با بشارت و تنذیر روز جزا ضمانت قویتری برای اعمال اخلاقی بوجود میاید . بله شاید در جوامع اسما دینی آمار جرم و جنایت بیش از جوامع بی دین باشد اما اکثر قریب به اتفاق این مجرمان دیندار نیستند و تحقیقات و سرشماری های ساده گواه این مدعاست . داعش یک مورد خیلی خاص و خیلی کوچک است و هرگز نمیتواند معرف مسلمانان جهان باشد. از یک میلیارد و ششصد میلیون مسلمان فقط چند هزار نفر به داعش پیوسته اند که آن هم عمدتا ریشه ی روانشناختی دارد تا ریشه ی مذهبی . تقریبا همه کسانی که به داعش پیوسته اند دچار بیماری های حاد روانی بوده اند . برای یک بیمار روانپریش سادیسمی نفس تجاوز جنسی و قتل و ترور لذت بخش است حال با چه با عنوان اسلام یا هر عنوان دیگری . اولین قربانی داعش بلافاصله بعد از شکل گیری ،قاضی دادگاهی بود که صدام را اعدام کرد . هیچ انسان عاقلی باور نمیکند که انگیزه داعشیان از ترور این قاضی ،عمل به قرآن بوده باشد!!!! علت این بود که بدنه ی نظامی و امنیتی داعش در ابتدا از بازماندگان دستگاه امنیتی رژیم صدام حسین ساخته شد و اینان با توجه به سرسپردگی وافر به صدام کینه ی شدیدی از آن قاضی نگون بخت به دل داشتند. و البته همگان آگاهند که حزب بعث عراق مشابه حزب حاکم فعلی سوریه کاملا سکولار بود و هیچ ادعای دینی هم نداشت . بدنه ی آن هم عمدتا از چریک های چچنی و بعضی جوانان روانپریش ساکن اروپا تشکیل شده بود که میتوان حدس زد مطالعه چندانی در دین نداشته واحتمالا انگیزه شان عمل تام و تمام به قرآن نبوده است!! اوج توجیهات دینی داعش ارجاع به فتاوای ابن تیمیه حنبلی بود. کمتر از دو درصد اهل سنت پیرو مذهب حنبلی هستند و البته که نه خود احمد حنبل نه حتی ابن تیمیه و نه این دو درصد هرگز چنین جنایاتی انجام نداده اند . ریشه ی جنایت نه دین است و نه مدرنیته. لیبرالیسم و حتی مارکسیسم هم نیست. ریشه جنایت روان پریشان و نفس پلید است . اما جنایتکارانی که بصورت سیستماتیک و گسترده دست به جنایت و ستم میزنند همواره بدنبال ایدئولوژی هایی برای موجه جلوه دادن جنایات خود میشوند
آیا دین فی نفسه یا به تنهای مولد جنگ است؟ خیر پس از معاهده وستفالی، در اروپا جنگ ها دیگر دلیل دینی نداشتند و با شدت هر چه تمام تر رخ دادند. حتی جنگ های صلیبی و جنگ های سی ساله هم ریشه های سیاسی محکمی داشتند. جنگ صلیبی ریشه در ترس از سلجوقیان و جنگ سی ساله جاه طلبی شاهزادگان آلمانی در برابر امپراطوری ها و جنگ تشکیل ملت ها بود. حمله ی اعراب به ایران ۵ سال قبل از بعثت پیامبر در نبرد ذی قار آغاز شده بود. در شرق تبت هزاران سال جنگ بدون دخالت هیچ دینی رخ داد. جنگ های روم و هخامنشیان و مغول ها و اکد و سومر و مصر هم دینی نبود. از این ور سنتی که در بصره از قرن اول و دوم هجری با شیخ جنید و دیگران شروع شد هم عقیده داشت همه جا خانه عشق است چه مشجد چه کنشت. و علی در خلافت نامسلمانان مصر را در آفرینش ماندد مسلمانان و شایسته عدالت خواند. حتی برای بحث جهاد در شریعت هم به سادگی نمی توان حکم جنگ افروزی صادر کرد. محمود غزنوی بدون این عنوان هم به هند حمله می کرد و داعش هم معلول تشکیل نشدن دولت ملت و عقده حقارت تاریخی از زمان چنگیز است. جنگ فقط معلول غرایز قدرت طلب گروهی و سوار شدن بر نیاز های مردم است. داعش را معلول تام اسلام گرفتن فراموش کردن گفتوگوهای بی شمار اندیشمندان از هر مسلکی است. مگر نه این که پیروان بودای مهربان که جهاد هم نداشت نسل کشی می کندد
علت این گونه مغالطه کردن و پرت گفتن در یک عنصر سخن منوچهر و حجت جانان بیشتر رخ می نماید و آن این است که به جای طرف مقابل پاسخ می دهند و لحظه ای هم فکر نمی کنند که خوب این من هستم که تصور کردم او این گونه فکر می کند بهتر و عقلانی این است که بگذارم او خود سخن بگوید و نه این که هرچه دلم خواست و یا تصور می کنم را به او نسبت دهم. کلمه لابد و احتمالا در کامنت های منوچهر وقتی می خواهد پاسخ طرف مقابل را از طرف ! طرف مقابل فرض کند!! جالب است. عجیب است که حجت و منوچهر متوجه نیستند که وقتی از موضوع صفحه خارج می شوند و یا آداب گفتگوی منطقی را رعایت نمی کنند و یا پاسخ طرف مقابل را پیش خود فرض می کنند و یا باوری را بهاو نسبت می دهند دیگر سخنشان بی ارزش و بی معنی است. و مانند قلدرهای قدیم ادعا می کنند. مانند دانشجویان بی مطالعه دانشگاه سئوال های نامربوط می پرسند و توهم صدق موضع بیسوادانه خود را دارند.هنوز که هنوزه متوجه "ربط " نشده اند. هنوز بطور مثال وقتی موضوع صفحه موضعی در حوزه روانشناسی است از بدی باور منفور خود می گویند! اصلا توجه ندارند که تحلیل نظری با آن چه آن ها می گویند فرق دارد. متوئجه نیستند که تحلیل نظری با طرح مصداق(اگر تازه مربوط باشد) فرق دارد. علت این بیسوادی نیست و عدم تحصیلات، این بیشتر به پارانویید بودن و توهم دشمنی دیگران قرابت دارد.
دین باید حاکم بر دلها باشد سرنیزه راه گسترش دین نیست دین باید با اخلاقمداری ومدارا حقانیتش را اثبات کند نه اینکه قلدر معابانه هرکسی که نپذیرفت را ازدم شمشیر بگذراند حکومت بردلها با منطق وارامش واخلاقمداری وگذشت ومدارا امکانپذیر است
کپی سئوالی ساده که در بالا یک نفر از حجت و منوچهر پرسیده است: "" ضا گفت: شهریور ۳, ۱۳۹۷ در ۳:۵۳ ب.ظ اما ظاهراً عقیده شما خطرناک تر است راحت جای قربانی و قاتل را با یک خط عوض می کنید. این نقل قول از مغالطه حجت جانان است: “جنگهای جهانی به خود برتربینی ربط دارد هیتلر خود را ونزاد خود را برتر میدانست ومیخواست تمام جهان را یکدست نماید همانند ادیان که خود را برتر میدانند الان امام زمان شیعیان قرار است چه کار کند؟بیاید و به زور شمشیر تمام دنیا را یکدست نماید وهمه را به زور مسلمان کند یاباید بمیرند ویا مسلمان شوند!!!این عقیدهها خطرناک است” ۱- جنگ جهانی به خودبرتر بینی ربط دارد ۲- هیتلر خود را نژادبرتر می دانست ۳- ادیان خود را برتر می دانند ———————————– عقیده به امام زمان خطرناک است! مغالطه به این مضحکی در تاریخ نظیر ندارد.آقای حجت افرادی که به این راحتی مردم خود را زیرسئوال می برند خطرناک نیستند؟ "" امروزه روز حتی قشر کارگر هم منطق دارد. جای تعجب است که حجت و منوچهر تصور می کنند کسی متوجه بی ربط بودن حرفهاشون نیست و یا این که تمامی صفحات رو به یکی دو جمله ربط دادن اسمش فلسفه نیست و اگر کسی پاسخ نمی دهد بخاط این است که روشن است کاملا ناآشنای با الفبای فلسفه هستید.
عقیده به یکدستسازی دنیا خطرناک است اینکه پیروان یک دین معتقد باشند باید تمام مردم دنیا پیرو دین انها باشند خطرناک است اینکه پیروان یک دین معتقد باشند دین انها باید حاکم تمام کره زمین باشد خطرناک است اینکه بپنداریم امام زمان قرار است بیاید وهمه ی مردم کره ی زمین را مسلمان کند خطرناک است اینکه بپنداریم با امدن امام زمان فقط دین اسلام حاکم تمام دنیا باید بشود خطرناک است این یعنی جنگ وکشتار وقتل عام و....
در فضای فلسفه و منطق انتظار عقلانیت و در موضوع سخن گفتن است. دقت، صدق، ارتباط موضوع، صحت برهان نرم است. واقعا انتظار این نیست که از موضوع "آیا دین بدون خدا ممکن است؟"(موضوع اعلام شده صفحه) سخن به حاشیه و مسائل نامربوط کشیده شود. جای تعجب دارد که دو نفری که این گونه از موضوع خارج می شوند با وجود این که مشخص است با فلسفه آشنایی ندارند لااقل این را بدانند که کافی است از موضوع خارج شده و منطق رعایت نشود آن گاه هر نتیجه نامعقولی می توان گرفت. این که آن ها مجددا مباحث دیگر مطرح می کنند و یا متوسل به مغالطه و می شوند اصل مطلب را تغییر نمی دهد. اگر سطح علمی افراد لحاظ شود دیگر خارج شدن از موضوع و تنزل سطح گفتگو به بحث سیاسی، اتلاف وقت و بی معنی کشیده نمی شود.
آقایی بود زهیر نوعپرست نام که ازش مطالبی میگذاشتید، مطالب ایشان را کجا میشه پی گیرب کرد؟
https://t.me/philosopherin
اتفاقابحث ولایت فقیه مربوط به فلسفه سیاسی است که در حوزه فلسفه قرار میگیرد اینکه میگویید لحن تند ومغالطه امیز باید دقیقا بگویید کجای حرف من مغالطه است با کلی گویی وادعا چیزی حل نمیشود ایا درست است من هم بگویم لحن مغالطه امیز امیر . کسیکه ادعایی میکند دقیقا باید مشخص کند کجای مطلب را منظور دارد
لحن تند، مغالطه آمیز، حق به جانب حجت جانان و منوچهر مضحک است. در میان سایتی فلسفی در مورد حوزه و ولایت فقیه حرف می زنند!!!خوب اگر می تونی برو با متخصصش بحث کن. با تحریف واضح ادعاهای کذب میکنند و مطالب نامربوط مطرح می کنند و همه چیز رو به سیاست ربط میدن! همه از خودشون میپرسن چه ربطی داره؟
آیا این که یکی دو نفر فضای تمامی گفتگوها در مورد موضوع طرح شده در صفحه را همه جا به بحث های نامربوط و سیاسی می کشند لطمه به فضای موجود می زند. شاید درجه بندی مخاطبین از لحاظ تحصیلات و داشتن سطح مشابه در فلسفه و یا شاخه مطالعاتی مربوطه از این صدمه و نامربوط سخن گفتن بکاهد. مغالطه های مورد اعتراض از نظر من نشاندهنده عدم آشنایی فرد مغالطه کننده با استاندارد و منطق فلسفی است. چطور ممکن است یک فرد که با الفبای گفتگو آشنایی مختصری داشته باشد اینگونه با اعتمائ بنفس مغالطه کند؟ چطور ممکن است فردی که نگاه عقلانی دارد در فضای فلسفه مباحث نامربوط را مورد سئوال قرار دهد و وقتی کسی بعلت عدم ارتباط مطلب نوشته شده توجهی نمی کند و یا گفتگو را را رها می کند به معنای صدق موضع کاذب خود تفسیر کند!
نقل قول از منوچهر: "– هیتلر و استالین و جنگ ویتنام و دخالتهای ناحق امریکا ، همگی شخصیها و اتفاقاتی هستند که متعلق به سده های اخیر هستند . چنگیز مغول شخصیتی است که متعلق به هشتصد سال پیش است . حمله اعراب به ایران متعلق به هزار و چهارصد سال پیش است . طالبان و القاعده و بوکوحرام و داعش و داعشیان وطنی و تئوری ولایت مطلقه فقیه متعلق به دهه های اخیرند . نتیجه : ” جنگ ” و جنایت نه مدرن است و نه بدیع . استبداد هم نه مدرن است و نه بدیع ( هم دینی اش هست و هم غیر دینی اش ) . – مسئلتن : آیا سکولاریسم بد است ؟ " بهره گیری از منطق(!) منوچهر: – هیتلر و استالین و جنگ ویتنام و دخالتهای ناحق امریکا ، همگی شخصیها و اتفاقاتی هستند که متعلق به سده های اخیر هستند . چنگیز مغول شخصیتی است که متعلق به هشتصد سال پیش است . حمله اعراب به ایران متعلق به هزار و چهارصد سال پیش است . طالبان و القاعده و بوکوحرام و داعش و داعشیان وطنی و تئوری ولایت مطلقه فقیه متعلق به دهه های اخیرند . -منوچهر و حجت جانان فنومن های جدید در عرصه منطق هستند که هر اتفاقی در نیا بیافتد را با هر حد وسطی که به ذهنشان خطور می کند به نتیجه مطلوب خود ربط می دهند. -نتیجه : بیسوادی و نامربوط سخن گفتن نه مدرن است نه بدیع!!!!!! – مسئلتن : آیامنطق بد است ؟ -آیا زیبایی بد است؟ آیا خوبی!!!(در اینجا از ابداع حجت جانان کمال استفتده را بردم یعنی طرف مقابل را عقب مانده و تمام خوبی ها را در مقابل او ردیف کردم!) بد است؟ آیا عشق بد است؟ آیا آزادی اندیشه بداست؟ آیا گل بد است؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! ربط را خودتان پیدا بفرمایید. بد بودن طرف مقابل که با یک خط و با چند فرض خود ساخته براحتی اثبات شد!!!!!!!!!!!!!
واقعا برای شما متاسفم که فقط و فقط و فقط لفاظی میکنی . دریغ از دو کلمه حرف حساب . برای بار آخر میپرسم : اولا منظورت از مدرنیته چیه ؟ دوما الترناتیوت چیه ؟ حالا باز بیا بباف و بباف و بباف .
- هیتلر و استالین و جنگ ویتنام و دخالتهای ناحق امریکا ، همگی شخصیها و اتفاقاتی هستند که متعلق به سده های اخیر هستند . چنگیز مغول شخصیتی است که متعلق به هشتصد سال پیش است . حمله اعراب به ایران متعلق به هزار و چهارصد سال پیش است . طالبان و القاعده و بوکوحرام و داعش و داعشیان وطنی و تئوری ولایت مطلقه فقیه متعلق به دهه های اخیرند . نتیجه : " جنگ " و جنایت نه مدرن است و نه بدیع . استبداد هم نه مدرن است و نه بدیع ( هم دینی اش هست و هم غیر دینی اش ) . - مسئلتن : آیا سکولاریسم بد است ؟ آیا عدم اختصاص حق ویژه به قشر روحانی بد است ؟ آیا مخالفت با الیگارشی مذهبی بد است ؟ ایا حق انتخاب آزاد و برابر همه مردم بد است ؟ - مسئلتن : آیا دمکراسی ( بعنوان یک پدیده مدرن ) بد است ؟ - مسئلتن : ایا علم بد است ؟ منظورم علم بماهوعلم است . یعنی شناخت حقایق جهان . - مسئلتن : آیا تکنولوژی بد است ؟ - مسئلتن : آیا تنوع و تکثر شگفت انگیز مکاتب فلسفی ، هنری ، و کلا علوم انسانی بد است ؟ ( یا طبیعی و گریزناپذیر است ؟ ) - مسئلتن : آیا پلورالیسم بد است ؟ آیا پذیرفتن تکثر عقاید و حقوق مساوی برای عقاید مختلف بد است ؟ آیا اعتقاد به ناآشکارگی حقیقت بد است ؟ لب کلام : " لفظ میگویم و معنی ز خدا میطلبم " یعنی یاوه سرایی . اینکه مدرنیته بد است و خبیث است و اینها ... یاوه سرایی است . باید دقیقا مشخص شود که چه چیز بد است . دوران مدرن قطعا بی عیب نیست و من خودم میتوانم تعدادی از آنها را برشمارم ، ولی داستان اینه که مشخص و دقیق حرف بزنیم . کلی گویی مامن فربیکاران است .
اما ظاهراً عقیده شما خطرناک تر است راحت جای قربانی و قاتل را با یک خط عوض می کنید. این نقل قول از مغالطه حجت جانان است: "جنگهای جهانی به خود برتربینی ربط دارد هیتلر خود را ونزاد خود را برتر میدانست ومیخواست تمام جهان را یکدست نماید همانند ادیان که خود را برتر میدانند الان امام زمان شیعیان قرار است چه کار کند؟بیاید و به زور شمشیر تمام دنیا را یکدست نماید وهمه را به زور مسلمان کند یاباید بمیرند ویا مسلمان شوند!!!این عقیدهها خطرناک است" 1- جنگ جهانی به خودبرتر بینی ربط دارد 2- هیتلر خود را نژادبرتر می دانست 3- ادیان خود را برتر می دانند ----------------------------------- عقیده به امام زمان خطرناک است! مغالطه به این مضحکی در تاریخ نظیر ندارد.آقای حجت افرادی که به این راحتی مردم خود را زیرسئوال می برند خطرناک نیستند؟
آقای جانان هیتلر آلمانی اروپایی چشم آبی را چطور به آسیا و آفریقا ربط دادید؟
اقای اریا من هیتلر واروپاییها را به اسیا وافریقا ربط ندادم اروپا واسیا وافریقا وامریکا منطقه ای از کره ی زمین هستند وهرکدام موقعیت جغرافیایی خود را دارا میباشند من گفتم خود برتر بینی بداست همانطور که تفکر خود را ودین خود را حق مطلق دانستن بداست اینکه گمان کنیم تمام حقیقت نزد ماست ودیگران ازان بی بهره اند بداست تحیل تفکر وعقاید ما به دیگران بداست قتل وکشتار براه انداختن برای تثبیت عقایدمان بد است شما با کدامیک مخالفید ؟
شاید بهتر باشد دسته بندی میان مخاطبان و انتشار نظرات آن ها با توجه به پیشینه تحصیلات و رزومه فلسفی صورت پذیرد.
اگر کسی مخالف خشونت است بایست با خشونت بیشتر ، به میزان بیشتری مخالفت کند. در ایلات متحده صدای مخالف وجود دارد اما به سبب خفقان که سروصدای رسانه های چند صد بیلیون دلاری (اسوشیتد پرس 350000000000دلار)ایجاد می کنند به لطایف الحیلی صداشون به شکل سیستماتیک حذف و یا کوتاه و کم اثر می شود. شناخت غرب از طریق رسانه، تظاهر، غلوهای افرادی که سعی در جلب توجه و شهرت دارند روشی دانشگاهی، هوشمندانه، و قابل تکیه نیست.
آقای منوچهر بعنوان فردی دانشگاهی سئوالی از شما دارم. بهتر نیست که برای گفتگو منطق ، عقلانیت، و فلسفه را مبنا قرار دهیم تا عصبانیت ، تهمت، نسبت های خیالی دادن. آیا خطوط سخن شما واقعا به موضع مخاطبتان ربط داشت؟ آیا مربوط به موضوع سخن می گویید؟ آیا ادعاهای شما منطقی است؟رفتار شما بیشتر باعث تایید نگاه مقابل می شود. غلو کردن و یا آمار سازی و یا هر چه که دوست نداریم را با تحریف کوبیدن بیشتر موضع ما را تخریب می کند تا تقویت.آمار هزار درصد حذف سلیقه کاندیدا یعنی چه؟ یعنی از هر صد نفر هزار نفر رد صلاحیت شدند؟حتی اگر در مورد یا موارد خاصی همفکر مخاطب نباشم این راه گفتگو نیست.
سلام یک پرسش از متخصصان درفلسفه ویتگنشتاین دارم.لطفاهرکسی میداندپاسخ دهد. آیاواقعیت دارد که ویتگنشتاین یک همجنسگرابوده یا نه؟! چون راسل درموردش گفته بود که او یک همجنسگرا بوده است. باتشکر
خوشحالم که اینجا هنوز چراغ بحثهای خداشناسی روشن است. خدا میتواند یک مکانیزم گریز روانشناسانه باشد که آدمیان در لحظههای سکوت و خلوت و برای فرار از موقعیت وحشتناک وجودیشان دست به دامنش میشوند. همین ویتگنشتاینی که بیشتر دوستان دست به دامنش میشوند، بروند مطالعه کنند ببینند چه حالات روحی عجیب و غریبی داشت. سه تا از برادرهای او به خاطر همین حالات، دست به خودکشی زدند، اما او برای فرار از خودکشی و تسکین آلام روحیاش دست به دامن دین شد، البته با یک تفسیر پیچیده و کاملآ شخصی تا بتواند بودنش را تاب آورد. منوچهر در رابطه با نسبت دینداری با شادی و امید درست میگوید، اما به نطر من، دینداران، شاد نیستند، بلکه فقط امید بیشتری نسبت به بیدینان دارند. به قول معروف، آنها بزرگترین ناملایمات و رنجها را میتواندد تحمل کنند چونکه امیدوار هستند روزی ثمرهی شیرین این رنجها را خواهند چشید، اما بیدینان موقعیت بسیار شکنندهتری دارند، برای همین در گروه انسانهای بیدین، اعتیاد، الکلیسم، بیماریهای روحی-روانی و خودکشی ،بسیار بیشتر از گروه بیدینان است. اما وجه تراژیک قضیه اینجاست که این مسائل، دلیل بر حقانیت دینداران نیست، حتی اگر تمام بیدینان از شدن یآس خودکشی کنند و تمام دینداران، با امید، لحظات بودنشان در این سیاره را سپری کنند و تا آخرین لحظه، زندگی را دوام بیاورند، باز هم دلیل بر حقانیت آنها نیست، چرا؟ به این دلیل که تمام پایههای امیدشان میتواند بر یک توهم بنا شده باشد. دقت کنید که اگر قرار است ما به خدا ایمان بیاوریم، این ایمان نباید به خاطر آرامش و گریز از موقعیت وحشتناک وجودیمان باشد، بلکه در اصل باید خواهان و عاشق خداوند شویم با تمام وجودمان، آنهم عشقی از روی شناخت و نه عشقی از روی گریز. حال از دوستان دیندار خواهشمندم بفرمایند چگونه و از چه طریقی میشود به شناخت خدا رسید و عاشق خدا شد و تمام زندگی و لذتها و خواستنها را فدای او کرد؟ ممنون از پاسختان
جنابعالی ازکجا می دانید دین داران واقعی شاد نیستند؟! این همه عارفان اللهی در طول تاریخ که دائماً از می ومستی حرف می زنند،شاد نبوده اند!! مولوی و حافظ و سعدی شاد نبوده اند؟!