A Bibliography of Toleration: 24 Selected Classic and Landmark Works

در لایو اینستاگرامی صفحه صدانت با مسعود زنجانی تحت عنوان "رواداری چگونه ارزشی است"[1] مباحثی پیرامون مفهوم رواداری مطرح شد که نیازمند معرفی منابعی برای آن بود. در ادامه مسعود زنجانی لیست کتابهای مفید برای مطالعه بیشتر راجع به این مفهوم را آورده‌اند.

الف - آثار اصلی اعم از کتاب و مقاله:

١- جان لاک؛ نامه‌ای در بابِ تساهل؛ ترجمهٔ شیرزاد گلشاهی کریم؛ نشرِ نی.

٢- ولتر؛ رساله‌ای درباب بردباری و مدارا؛ ترجمهٔ نیکی پارسا؛ انتشارات عبدالرحیم برومند.

٣- جان استوارت میل؛ دربارهٔ آزادی؛ ترجمهٔ محمود صناعی‌‌‌؛ انتشارات روشنگران و زنان‌‌. ترجمهٔ دیگر: جواد شیخ الاسلامی؛ انتشارات علمی و فرهنگی.

۴- کارل پوپر؛ جامعهٔ باز و دشمنان آن؛ ترجمهٔ عزت الله فولادوند؛ انتشارات خوارزمی. ترجمهٔ دیگر: امیر جلال‌الدین اعلم؛ انتشارات نیلوفر.

۵- هربرت مارکوزه، و...؛ نقدِ تساهلِ محض؛ ترجمهٔ ایوب کریمی؛ انتشارات تیسا.

۶- جان رالز؛ نظریه‌ای در باب عدالت؛ ترجمهٔ مرتضی نوری؛ نشر مرکز. ترجمهٔ دیگر: محمدکمال سروریان و مرتضی بحرانی؛ پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

۷- مایکل والزر؛ در باب مدارا؛ ترجمهٔ صالح نجفی‌؛ انتشارات شیرازه.

٨- الیزابت لابروسه؛ مدخلِ «مدارای دینی»؛ در «فرهنگِ تاریخِ انديشه‌ها» | ویراستار: فیلیپ پی. واینر؛ جلد سوم؛ ترجمهٔ امیرحسین مهدی‌زاده‌؛ نشرِ سعاد.

٩- موریس کرنستن؛ مقالهٔ «بردباری»؛ در «فلسفه و جامعه و سیاست»؛ گزیده و نوشته و ترجمهٔ عزت الله فولادوند؛ نشر ماهی.

١٠- برنارد ویلیامز‌‌‌‌‌؛ مقالهٔ «آیا مدارا فضیلتی محال است؟»؛ در «خِرد در سیاست»؛ گزیده و نوشته و ترجمهٔ عزت الله فولادوند؛ انتشارات طرح نو.

١١- ویلیام شپرد؛ «حقِ ناحق بودن»؛ در «دو مقاله»؛ ترجمهٔ هومن پناهنده؛ انتشارات لوحِ فکر.

١٢- محمد مختاری؛ مقاله‌های «مدارا یا تمکین و همکاری» + «تمرینِ مدارا و ذهنیت انتقادی»؛ در «تمرین مدارا»؛ نشر بوتیمار.

١٣- عبدالکریم سروش؛ مقالهٔ «مدارا و مدیریت مؤمنان»؛ در «مدارا و مدیریت»؛ انتشارات صراط.

١۴- محمدرضا نیکفر؛ مقالهٔ «رواداری»؛ در «خشونت‌؛ حقوق بشر؛ جامعهٔ مدنی»؛ انتشارات طرح نو.

١۵- مصطفی ملکیان؛ مقالهٔ «مبانی نظری مدارا»؛ در «راهی به رهایی»‌؛ انتشارات نگاه معاصر.

١۶- آرش نراقی؛ مقالهٔ «مسلمانی و فضیلتِ مدارا» + «پارادوکس مدارا»؛ در «مدارا و مدنیت»‌؛ انتشارات نگاه معاصر.

١٧- احد قربانی؛ رواداری در فرهنگ و ادب ایران؛ نشر ماز.

١٨- محمد اسفندیاری؛ حقیقت و مدارا؛ نگاه معاصر.

١٩- حافظ موسوی؛ مقاله‌های «تساهل در شعر و اندیشهٔ حافظ» + «فرهنگِ مدارا»؛ در «فرهنگ مدارا»؛ انتشارات نگاه.

٢۰- مجموعه مقالات؛ نشریهٔ «کیان»؛ شمارهٔ ۴۵؛ ویژه‌نامهٔ «دین، مدارا و خشونت».

٢١- مجموعهٔ مقالات؛ نشریهٔ «نامهٔ فرهنگ»؛ شمارهٔ ٢٨؛ ویژه‌نامهٔ «تساهل و تسامح».

ب - سه اثر جانبی مرتبط:

٢٢- گوتهُلد افرایم لسینگ؛ ناتانِ فرزانه [=خردمند]؛ ترجمهٔ کامران جمالی؛ انتشارات نیلوفر. ترجمه‌های دیگر: علی‌اصغر حداد؛ نشر لاهیتا. هادی مرتضوی‌‌؛ نشر قطره.

٢٣- جیمز ریچلز؛ فصل «چالشِ نسبی‌گرایی فرهنگی» در «فلسفه اخلاق»؛ ترجمهٔ آرش اخگری؛ انتشارات حکمت.

٢۴- آنتونی وستن؛ فصلِ «اخلاق و دین» در «راهنمای عملی اخلاق»؛ ترجمهٔ راضیه سلیم‌زاده؛ انتشارات ققنوس.

[1] The live session in question took place on Friday, August 21, 2020, and can be viewed on Aparat or YouTube.