A Meaningful Lifestyle: Minimalism

« تا به حال فکر کرده بودید که می‌شود کمتر داشت و بیشتر خوشحال بود؟»

این شعار عارفه قدسی‌زاده در تارنمای «لذت کمتر داشتن» است. این سایت نقشی برجسته در معرفی و ترویج سبک زندگی مینیمال در میان فارسی‌زبانان داشته است. با وجود مشغله‌های فراوان، ایشان فروتنانه درخواست صدانت برای نگارش یادداشتی در همین‌باره را پذیرفتند. با هم این یادداشت را می‌خوانیم:

یک سبک زندگی معنی‌بخش: مینیمالیسم

یک چرخه‌ی باطل و پایان‌ناپذیر، حس مشترک بسیاری از ماست وقتی که به زندگی‌مان فکر می‌کنیم. تلاش روزانه برای پر کردن نیاز‌هایی که خودمان هم نمی‌دانیم از کجا می‌آیند ولی راهی به جز تلاش بیشتر و بیشتر برای برطرف کردنشان هم پیش رو نمی‌بینیم. چه بسا همین سر زدن به پایگاهی مانند صدانت و مطالعات فلسفی و فرهنگی روزنه کوچکی باشد تا برای فرار از آن چرخه‌ی باطل به روی خودمان باز می‌کنیم. هم درد مشترک است و هم تلاش برای یافتن نوری و روزنه‌ای برای رهایی، یک تلاش مشترک.

حدود دو سال پیش، در مسیر یکی از همین تلاش‌ها با سبک زندگی مینیمال آشنا شدم. این سبک زندگی - که در سنت فرهنگی ما هم با عنوان ساده‌زیستی سابقه طولانی دارد - می‌تواند ما را به ابزار‌هایی مسلط کند که به نظر من پاسخگوی بخش قابل توجهی از دغدغه‌های انسان در جهان پرشتاب امروز است. یکی از روزنه‌هایی که می‌تواند به بسیاری ما برای فرار از آن چرخه‌ی باطل زندگی کمک کند.

اما این سبک زندگی چیست؟ مینیمالیسم به عنوان یک مکتب هنری و ادبی، بیشتر شناخته شده است تا یک سبک زندگی. ولی سبک زندگی مینیمال در جذابیت چیزی کم از آثار هنری ندارد. مثل مکتب ادبی مینیمالیسم، در این سبک زندگی هم کوتاه و مختصر و مفید بودن و استفاده از کمترین‌ّها، عامل تمایزدهنده است. ولی در سبک زندگی مینیمال این کمتر داشتن بیشتر یک نتیجه است تا هدف.

رسیدن به این میل که زندگی ساده و خلوتی داشته باشیم، از اولویت‌های ما شروع می‌شود. همان اولویت‌هایی که انگیزه ما در ادامه دادن به تلاش هرچه بیشتر و بیشتر در چرخه از پیش تعریف شده زندگی مدرن هستند. داستان زندگی اکثر مینیمالیست‌ها از یک بازبینی اساسی در مورد این‌که از زندگی چه می‌خواهند شروع می‌شود. ما خیلی از نیاز‌ها و اولویت‌هایمان را به طور پیش‌فرض پذیرفته‌ایم. یک بازبینی اساسی این اولویت‌ها و پیدا کردن چیزی که واقعا برای ما ارزش دارد اولین گام به سوی یک زندگی مینیمال است. نوشته‌های استاد ملکیان در مورد ٬زندگی اصیل٬ یک منبع الهام‌بخش و بومی در این زمینه است.

وقتی به جایی رسیدیم که با اطمینان می‌توانستیم بگوییم این داشته، یا این فعالیت برای من ارزشمند است و به زندگی من معنا می‌دهد، خالی کردن زندگی از هر آن‌چه این شرط را برآورده نمی‌کند کار راحتی است. اگرچه وقتی به این ارزشیابی می‌پردازیم، برای بیشتر ما روشن می‌شود که اکثر داشته‌های فیزیکی ما ارزشی ندارند. اگر مدتی وقت بگذارید و به آن‌چه واقعا به زندگی شما معنا می‌دهد بیاندیشید، برایتان روشن می‌شود که ارزش واقعی زندگی، نیازمند تلاش دائمی برای پر کردن نیاز‌های ظاهری و القا شده از جامعه، و بیشتر و بیشتر داشتن نیست.

جنبه‌های متفاوتی از زندگی هستند که می‌توان برای شروع یک زندگی ساده و مینیمال، آنها را تغییر داد. بعضی از ابعادی که معمولا پر از شاخ و برگ‌های اضافی هستند موارد زیر هستند:

• بدیهی‌ترین دسته، داشته‌ها (لوازم): در محیط کار و خانه به دور وبرمان نگاه کنیم. به جای فکر کردن به دور ریختن، فکر کنیم چه چیزهایی برای ما واقعا ارزشمند هستند و آن‌ها را نگه داریم. برای ایده گرفتن می‌توانید از این‌جا شروع کنید.
• خرید: رها شدن از بار داشته‌های اضافی اگر بلافاصله آن‌ها را با خریدهای تازه جایگزین کنیم سودی ندارد. مهم است که عادت کنیم از زندگی‌ حس رضایت پیدا کنیم، نه از وسایل‌مان. به این ترتیب نیاز‌هایمان کاهش پیدا می‌کند. اگر عادت کنیم که شادی را در خرید بیشتر تعریف نکنیم، فقط آن‌چه را که لازم داریم خواهیم خرید.
• Tasks and Duties: Let's not juggle too many things at once! Having a list and choosing the tasks that truly matter to us is an effective suggestion. Let's think about the duties we've taken on and see which ones really add value and meaning to our lives?
• Goals: If we have a long list of goals we want to achieve in life, perhaps it's time to reconsider. Having one goal and achieving it is far more valuable than an unattainable list.

Minimalism and simplicity not only increase the quality of our lives and our life satisfaction, but also help preserve the environment, avoid drowning in the pit of consumerism, and lead an ethical life. I hope this brief introduction sparks your interest in further reading on this subject. Given the ever-increasing popularity of this lifestyle in the West, numerous writings on the topic are accessible in the online world. Promoting and introducing this style to an Iranian audience, while boundless extravagance is rapidly spreading in society, will, in my opinion, help reduce psychological pressure and stress for a large part of the community. I welcome the assistance of all friends who have the opportunity and desire to collaborate in this field.

May you always be well and happy!

Arefeh Ghodsizadeh