مولانا جلال‌الدین بلخی

جلال‌الدین محمد بلخی، مشهور به مولانا، مولوی و در غرب با نام رومی، در سال ۶۰۴ قمری / ۱۲۰۷ میلادی زاده شد و در سال ۶۷۲ قمری / ۱۲۷۳ میلادی در قونیه درگذشت. او شاعر فارسی‌زبان، فقیه حنفی، متکلم، عارف صوفی و یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های فرهنگ ایرانی-اسلامی است.

مولانا در بلخ یا نواحی نزدیک به آن زاده شد. پدرش، بهاءالدین ولد، معروف به سلطان‌العلما، از عالمان و عارفان روزگار خود بود. خانوادهٔ مولانا در کودکی او از خراسان کوچ کردند و پس از سفرهایی به نیشابور، بغداد، مکه، شام و دیگر شهرها، سرانجام در قونیه اقامت گزیدند. مولانا پس از درگذشت پدر، در آغاز بیشتر چهره‌ای فقیه، مدرس و واعظ بود؛ اما دیدار با شمس تبریزی مسیر زندگی او را دگرگون کرد و از او شاعری شوریده، عارفی عاشق و یکی از بزرگ‌ترین سخنگویان تجربه معنوی ساخت.

اندیشه مولانا بر محور عشق، رهایی از خودپرستی، سلوک باطنی، گذر از صورت به معنا و پیوند انسان با حقیقت مطلق می‌چرخد. در نگاه او، دین فقط مجموعه‌ای از آداب و احکام بیرونی نیست؛ راهی است برای دگرگونی جان. به همین دلیل عرفان مولانا عرفان «تغییر» است، نه فقط عرفان تفسیر.

مولانا با زبان حکایت، تمثیل، طنز، گفت‌وگو و شعر، پیچیده‌ترین مسائل عرفانی و اخلاقی را برای مخاطب عام و خاص قابل لمس می‌کند. او از قرآن، حدیث، قصه‌های عامیانه، فرهنگ ایرانی، فلسفه، کلام و تجربه‌های روزمره بهره می‌گیرد تا انسان را از ظاهر به باطن و از خود به عشق برساند.